Với lễ tân văn phòng, buổi phỏng vấn bắt đầu từ câu chào đầu tiên, không phải từ câu hỏi đầu tiên. Người hỏi nghe giọng, nhìn cách bạn ngồi, để ý bạn có nhớ tên họ không. Phần giới thiệu nên ngắn, ấm, rõ chữ; ba tình huống gần như chắc chắn được hỏi là khách đến không hẹn trước, nhiều việc dồn cùng lúc ở quầy và người gọi điện nóng nảy.
Bài này đưa câu mẫu giới thiệu cho người mới và người đã làm, cách trả lời khi bị nhận xét về giọng nói, câu trả lời mẫu cho các tình huống ở quầy, và bảng câu nên tránh. Câu mẫu xưng em, có chỗ trống để điền việc thật.
Lễ tân văn phòng khác lễ tân khách sạn ở chỗ nào
Nhiều người nghĩ lễ tân nào cũng như nhau, nhưng người phỏng vấn vị trí văn phòng thường tìm một kiểu người hơi khác. Lễ tân khách sạn phục vụ khách lưu trú, cần ngoại ngữ, cần xử lý đặt phòng và thanh toán. Lễ tân văn phòng là gương mặt đầu tiên của công ty với đối tác, ứng viên, người giao hàng, đồng thời là đầu mối cho rất nhiều việc nội bộ: nhận thư từ, đặt phòng họp, phát văn phòng phẩm, ghi nhận khách ra vào, chuyển cuộc gọi.
Vì vậy câu hỏi dành cho lễ tân văn phòng ít xoay quanh kỹ năng bán hàng hay dịch vụ cao cấp, mà xoay quanh ba điều: bạn có giữ được sự điềm tĩnh khi cùng lúc có khách đứng chờ, điện thoại reo và đồng nghiệp nhờ việc không; bạn có biết từ chối một cách lịch sự khi khách muốn gặp người không có lịch; và bạn có giữ được thông tin không, vì lễ tân nghe được rất nhiều chuyện qua điện thoại và qua những cuộc trò chuyện ở sảnh.
Hiểu sự khác biệt này giúp bạn chọn đúng ví dụ khi trả lời. Nếu bạn từng làm lễ tân khách sạn hay bán hàng, đừng kể về doanh số hay đánh giá của khách lưu trú, hãy kể về lúc bạn điều phối, ghi chép, giữ bình tĩnh khi đông người.
Một điểm nữa ít ai để ý: lễ tân văn phòng thường làm việc một mình ở sảnh trong phần lớn thời gian. Không có quản lý đứng cạnh để hỏi, bạn phải tự quyết rất nhiều việc nhỏ như cho người giao hàng lên tầng hay giữ lại dưới sảnh, nhận hộ bưu phẩm cho người vắng mặt hay hẹn giao lại. Người hỏi vì vậy hay hỏi thêm một câu kiểu “khi không có ai để hỏi thì em làm thế nào”. Câu trả lời tốt nêu nguyên tắc bạn bám vào: an toàn của văn phòng trước, ghi lại mọi thứ, báo người liên quan sớm nhất có thể.
Câu mẫu giới thiệu bản thân cho lễ tân
Phần giới thiệu của lễ tân nên ngắn hơn các vị trí khác một chút, khoảng bốn mươi lăm giây, vì người hỏi còn muốn thử bạn qua tình huống. Điều quan trọng là nói chậm, rõ, mỉm cười ở đầu và cuối câu, nhìn người hỏi chứ không nhìn bàn.
Mẫu cho người đã làm: “Em chào anh chị, em là [tên]. Em làm lễ tân ở một văn phòng khoảng [số người] người trong [số năm] năm. Hằng ngày em đón khách, chuyển cuộc gọi, quản lý lịch phòng họp và nhận gửi thư từ, hàng hoá cho các phòng. Việc em làm kỹ nhất là sổ khách ra vào: khách đến là em biết đang gặp ai, ngồi phòng nào, để người được hẹn không phải ra sảnh tìm. Em ứng tuyển vì công ty mình đông khách đối tác hơn, em muốn được làm phần đón tiếp chuyên nghiệp hơn.”
Mẫu cho người mới: “Em là [tên], vừa học xong [ngành]. Em từng làm thêm ở quầy [loại nơi làm] khoảng [thời gian], quen việc vừa trả lời khách vừa ghi chép. Bạn bè hay nhờ em lo phần đón khách mỗi khi lớp có sự kiện vì em nhớ tên người khá nhanh. Em muốn bắt đầu công việc văn phòng từ vị trí lễ tân để hiểu cách một công ty vận hành.” Chi tiết “nhớ tên người nhanh” là điểm mạnh nhỏ nhưng rất đúng nghề, nói ra không ai coi là khoe.
Khi bị nhận xét về giọng nói, giọng vùng miền hay nói nhỏ
Lễ tân là vị trí mà giọng nói thường được nhắc thẳng trong buổi phỏng vấn: “giọng em hơi nhỏ”, “em nói hơi nhanh”, “em là người miền nào”. Nhiều ứng viên hoảng, vội xin lỗi hoặc tự chê giọng mình. Cả hai cách đều không giúp gì.
Với nhận xét về âm lượng hay tốc độ, hãy nhận một cách bình thản và nói việc bạn đang làm: “Dạ, em biết khi hồi hộp em hay nói nhanh. Lúc nghe điện thoại ở chỗ cũ em tập thói quen nhắc lại tên người gọi và nội dung chính, nhờ vậy em chậm lại được. Em sẽ để ý hơn từ giờ.” Câu này thừa nhận mà không tự hạ, lại cho thấy bạn có cách sửa.
Với câu hỏi về giọng vùng miền, không có giọng nào là sai. Điều người hỏi cần là khách nghe hiểu bạn. Câu mẫu: “Dạ em ở [tỉnh]. Khi đón khách và nghe điện thoại em nói chậm, phát âm rõ từng chữ, chưa có khách nào phải hỏi lại nhiều lần. Nếu anh chị thấy chỗ nào cần chỉnh em sẵn lòng tập thêm.” Nếu bạn cảm thấy câu hỏi đi quá xa sang chuyện quê quán để loại người, cứ trả lời lịch sự, giữ bình tĩnh, rồi tự cân nhắc xem môi trường đó có hợp với mình không.
Tình huống khách đến không hẹn trước: câu trả lời mẫu
Đây là câu gần như luôn có. Người hỏi thường đặt vấn đề: “Có một người đến nói muốn gặp giám đốc ngay, không có hẹn, nói là chuyện rất quan trọng. Em xử lý thế nào?” Họ muốn thấy bạn giữ được hai thứ cùng lúc: tôn trọng khách và bảo vệ thời gian của người trong công ty.
Câu mẫu: “Em sẽ mời anh chị ấy ngồi, hỏi tên, đơn vị và nội dung muốn trao đổi để em báo lên đúng người. Em không xác nhận giám đốc có mặt hay không ngay lúc đó. Em gọi nội bộ cho thư ký hoặc trợ lý của giám đốc, báo lại thông tin. Nếu giám đốc không tiếp được, em sẽ nói khéo với khách là hôm nay lịch đã kín, xin phép ghi lại số liên hệ và nội dung để người phụ trách liên lạc lại, hoặc giới thiệu khách gặp bộ phận phù hợp hơn. Em ghi lại toàn bộ vào sổ khách.”
Điểm then chốt là câu “em không xác nhận giám đốc có mặt hay không ngay lúc đó”. Lễ tân có kinh nghiệm đều biết điều này: nói “giám đốc đang ở trong” rồi lại bảo khách không gặp được là đặt sếp vào thế khó. Nếu khách tỏ ra gay gắt, bạn nói thêm: “Em hiểu anh đang cần gấp, em đã báo lên rồi, có tin em sẽ báo anh ngay.” Không hứa điều mình không quyết được.
Điện thoại dồn dập, khách đứng chờ, đồng nghiệp nhờ việc cùng lúc
Câu hỏi thường gặp. Người phỏng vấn mô tả: điện thoại đang đổ chuông, một khách đứng trước quầy, một đồng nghiệp cần in gấp tài liệu cho cuộc họp. Bạn làm gì trước? Không có đáp án duy nhất, họ nghe cách bạn sắp xếp và cách bạn nói với từng người.
Khung trả lời. Người đang đứng trước mặt được ưu tiên một lời chào ngay. Cuộc gọi được nhấc máy, xin phép giữ máy vài giây hoặc ghi lại số gọi lại. Việc của đồng nghiệp được hẹn thời điểm cụ thể hoặc chuyển cho người khác có thể giúp.
Câu mẫu. “Em sẽ gật đầu chào khách và nói xin anh chờ em một chút, nhấc máy xin phép người gọi giữ máy hoặc em gọi lại trong vài phút. Xử lý xong cho khách đang đứng, em quay lại cuộc gọi. Với việc in tài liệu, em hỏi giờ họp, nếu còn kịp em làm ngay sau đó, nếu gấp quá em nhờ bạn ở phòng hành chính hỗ trợ.”
Điều người hỏi để ý. Bạn không bỏ rơi ai, không để ai cảm thấy bị gạt đi, và bạn dám nhờ người khác khi cần thay vì cố một mình rồi làm hỏng cả ba việc.
Điểm yếu liên quan nên nói thật. Nếu bạn biết mình dễ rối khi nhiều việc dồn tới, nên kể thẳng: “Lúc mới làm em hay cuống, giờ em tập ghi nhanh mọi yêu cầu vào một cuốn sổ nhỏ để không quên ai.” Đó là điểm yếu thật, có cách sửa thật.
Câu nên tránh và câu thay thế cho vị trí lễ tân
Những câu dưới đây nghe vô hại nhưng có thể làm người hỏi nghĩ bạn chưa hiểu vai trò của lễ tân văn phòng.
| Câu nên tránh | Vấn đề | Câu thay thế |
|---|---|---|
| “Lễ tân thì chỉ cần xinh và cười là được.” | Coi nhẹ chính công việc mình ứng tuyển | “Lễ tân là người khách gặp đầu tiên, em muốn khách thấy công ty gọn gàng, đáng tin.” |
| “Ai đến em cũng cho vào gặp.” | Không bảo vệ được người trong công ty | “Em hỏi rõ thông tin, báo người được gặp trước khi mời khách vào.” |
| “Em không biết nhiều về công ty mình đâu ạ.” | Cho thấy chưa chuẩn bị | “Em có tìm hiểu các mảng chính của công ty, có phần em muốn hỏi thêm.” |
| “Em hay ngại nói chuyện với người lạ.” | Nói điểm yếu không kèm cách sửa, lại đúng phần lõi | “Lúc đầu em hơi dè dặt, em tập bằng câu chào và câu hỏi mở chuẩn bị sẵn.” |
| “Em làm tạm vài tháng rồi chuyển việc khác.” | Người hỏi cần người ổn định | Nói hướng phát triển trong khối văn phòng, ví dụ muốn học thêm hành chính. |
Người hướng nội làm lễ tân được, và làm tốt: họ thường lắng nghe kỹ, ghi chép đều, ít nói chuyện riêng ở quầy. Đừng giấu tính cách, hãy kể nó như một cách làm việc: “Em không nói nhiều, nhưng khách nói gì em ghi lại đủ.”
Câu hỏi thường gặp
Lễ tân văn phòng có cần ngoại ngữ không?
Tuỳ công ty. Nơi có đối tác nước ngoài thường cần giao tiếp cơ bản để đón khách và nghe điện thoại. Hãy nói thật trình độ của mình, nêu bạn dùng được ở mức nào, ví dụ chào hỏi, hỏi tên và chuyển cuộc gọi, và bạn đang học thêm phần nào.
Bị chê giọng nói nhỏ khi phỏng vấn lễ tân thì trả lời sao?
Nhận xét một cách bình thản, không xin lỗi rối rít. Nói việc bạn đang làm để cải thiện như tập nói chậm, nhắc lại tên người gọi, luyện đọc to. Có thể đề nghị họ cho bạn thử chào một khách giả định ngay tại chỗ để họ nghe lại.
Người hướng nội có nên ứng tuyển lễ tân văn phòng không?
Có thể, vì lễ tân văn phòng cần nhiều nhất là sự chu đáo, ghi chép kỹ và điềm tĩnh. Khi phỏng vấn, đừng tự gọi mình là người ít nói, hãy kể điểm mạnh đi kèm như lắng nghe tốt, nhớ thông tin khách và không để sót việc.
Có nên nói giám đốc đang có mặt khi khách đến không hẹn?
Không nên xác nhận ngay. Lễ tân hỏi thông tin khách rồi báo nội bộ cho trợ lý hoặc người phụ trách. Nếu người được tìm không tiếp được, bạn nói lịch đã kín và xin ghi lại thông tin, tránh đặt người trong công ty vào thế khó.
Phỏng vấn lễ tân có bị yêu cầu trình bày tình huống ngay tại chỗ không?
Khá thường gặp. Người hỏi có thể đóng vai khách hoặc người gọi điện khó tính. Cứ nói như đang làm việc thật: chào, hỏi tên, ghi lại, hứa điều bạn làm được. Họ chấm cách bạn giữ bình tĩnh nhiều hơn là câu chữ hoàn hảo.