KhiemTon.comKhiêm Tốn
Marketing, truyền thông, sáng tạo

Giới thiệu bản thân khi phỏng vấn content writer: chọn ba bài viết để kể

Người viết nội dung đi phỏng vấn nên chọn ba bài viết khác loại để kể: viết cho ai, sửa mấy lần, đo ra sao. Câu mẫu khiêm tốn mà không tự hạ cho từng mức kinh nghiệm.

Overhead view of a Vietnamese writer at a small cafe table arranging three blank sheets of paper side by side, a pen and an iced coffee, warm afternoon light, calm teal palette

Khi phỏng vấn vị trí viết nội dung, cách giới thiệu bản thân thuyết phục nhất là kể ba bài viết khác loại: một bài bạn tự hào nhất, một bài cho thấy bạn viết theo yêu cầu người khác được, và một bài bạn đã phải sửa nhiều lần. Với mỗi bài, nói viết cho ai, mục đích gì, bạn làm phần nào và kết quả ra sao. Người nghe sẽ thấy bạn biết viết, biết nghe góp ý và biết tự đánh giá chữ của mình.

Bài này không bàn bài kiểm tra viết thử mà nhiều nơi giao trước hoặc sau buổi phỏng vấn; phần đó có hướng dẫn riêng ở các trang chuyên về nghề viết. Ở đây chỉ là phần nói: bạn nói về mình và bài viết của mình thế nào cho rõ, cho thật, không khoe mà cũng không tự hạ. Câu mẫu có chỗ trống để bạn điền việc thật của mình.

Vì sao người viết hay tự hạ khi nói về chữ của mình

Người viết nội dung có một nghịch lý quen thuộc: viết cho thương hiệu thì tự tin, nói về bài của chính mình thì ngượng. Lý do dễ hiểu. Bài viết là thứ ai cũng tự cho mình quyền chê, ai đọc cũng thấy có chỗ sửa được, nên người viết quen phòng thủ trước bằng câu "bài này em viết vội", "chắc anh chị thấy bình thường thôi". Câu đó tưởng là khiêm tốn, nhưng người tuyển nghe thành "chính người viết cũng không tin bài này".

Vấn đề thứ hai là ranh giới công sức. Một bài đăng trên trang của doanh nghiệp thường đã qua tay biên tập, qua sếp duyệt, có khi được sửa tựa và đoạn mở. Người viết không chắc mình được nhận bao nhiêu phần, nên hoặc nói quá ("bài của em"), hoặc nói quá ít ("em chỉ viết nháp"). Cả hai đều không giúp người hỏi hiểu năng lực thật của bạn.

Cách thoát là nói bằng việc cụ thể: bài viết cho ai, bạn nhận yêu cầu gì, bản đầu tiên của bạn khác bản đăng ở chỗ nào, ai sửa phần nào. Nói như vậy không khoe, không chối, và cho người tuyển đúng thông tin họ cần để hình dung bạn sẽ làm việc thế nào trong đội của họ.

Ba bài nên chọn để kể

Đừng mang theo hai mươi đường dẫn và để người hỏi tự đọc. Chọn trước ba bài, mỗi bài trả lời một câu hỏi ngầm của người tuyển.

  • Bài bạn tự hào nhất. Trả lời câu "bạn viết tốt nhất trông như thế nào". Chọn bài bạn viết phần lớn, hiểu sâu chủ đề, có lý do rõ ràng vì sao bạn thích nó: cấu trúc, giọng văn, cách giải thích một ý khó. Lý do quan trọng hơn bản thân bài.
  • Bài viết theo yêu cầu chặt. Trả lời câu "bạn có viết được thứ người khác cần, không chỉ thứ mình thích không". Một bài giới thiệu sản phẩm có khuôn sẵn, một bản tin nội bộ, một bài phải đúng độ dài và giọng của thương hiệu. Kể bạn giữ yêu cầu ra sao mà bài vẫn có chất riêng.
  • Bài bị sửa nhiều nhất. Trả lời câu "bạn nhận góp ý thế nào". Kể bản đầu bạn viết ra sao, người biên tập góp ý gì, bạn đồng ý điểm nào, giữ ý kiến điểm nào và vì sao, bài cuối khác thế nào. Đây là bài làm người tuyển tin bạn nhất.
  • Nếu được hỏi thêm: chuẩn bị một bài ở lĩnh vực gần với nơi đang ứng tuyển, kể cả bài bạn tự viết để luyện. Người tuyển muốn thấy bạn có thể chuyển sang chủ đề của họ nhanh đến đâu.

Ba bài khác loại giúp bạn tránh ấn tượng "chỉ viết được một kiểu". Bài thứ ba là chỗ khiêm tốn tự nhiên: bạn không cần nói "em còn yếu", vì câu chuyện về lần bị sửa đã cho thấy bạn biết mình còn học.

Kể một bài viết trong bốn câu

Mỗi bài trong ba bài nên kể gọn trong bốn câu, tổng cộng chưa tới một phút mỗi bài.

  1. Viết cho ai và để làm gì. "Bài hướng dẫn chọn nệm cho người hay đau lưng, viết cho trang của một cửa hàng nội thất, mục đích là để người đọc hiểu cách thử nệm trước khi đến cửa hàng."
  2. Yêu cầu và giới hạn. "Bài cần khoảng một nghìn rưỡi chữ, không được hứa chữa đau lưng, phải nhắc khách nên hỏi ý kiến bác sĩ nếu đau kéo dài."
  3. Phần của bạn và phần của người khác. "Em lên dàn ý, phỏng vấn nhân viên bán hàng để lấy câu khách hay hỏi, viết toàn bộ bản nháp; chị biên tập sửa tựa và cắt một đoạn dài về chất liệu."
  4. Kết quả và điều bạn học. "Bài được nhân viên dùng để gửi cho khách hỏi qua tin nhắn. Em học được rằng đoạn em thấy hay nhất lại là đoạn thừa với người đọc, nên giờ em tự cắt trước khi nộp."

Nếu không có số đo, kết quả có thể là cách bài được dùng: nhân viên gửi cho khách, sếp dùng làm mẫu cho bài sau, bài được đọc lại trong buổi đào tạo. Đừng bịa lượt đọc.

Câu mẫu giới thiệu theo mức kinh nghiệm

Thay phần trong ngoặc vuông bằng việc thật. Giữ nhịp: bạn là ai, viết mảng gì, một bài tiêu biểu, điều đang học thêm.

  • Mới ra trường hoặc mới viết: "Em là [tên], học [ngành], bắt đầu viết từ [câu lạc bộ, trang cá nhân, việc làm thêm]. Bài em thích nhất là [bài], viết cho [người đọc], vì em [lý do]. Em biết mình chưa quen viết theo khuôn thương hiệu, nên em ứng tuyển nơi có biên tập kèm để học cách giữ giọng chung."
  • Có vài năm viết cho doanh nghiệp: "Em viết nội dung [số] năm, chủ yếu cho [ngành]. Em quen viết bài hướng dẫn và bài giới thiệu sản phẩm, quen làm việc với người bán hàng để lấy câu hỏi thật của khách. Mảng em còn ít làm là [mảng], và em muốn làm thêm vì [lý do gắn với vị trí]."
  • Viết tự do chuyển sang làm trong công ty: "Mấy năm qua em nhận viết tự do cho [loại khách hàng]. Em quen tự quản lý hạn nộp và viết nhiều giọng khác nhau. Em muốn vào một đội cố định vì muốn theo một thương hiệu đủ lâu để thấy bài viết tác động thế nào theo thời gian, việc mà làm tự do em ít có dịp thấy."
  • Chuyển từ nghề khác sang viết: "Em làm [nghề cũ] [số] năm, và viết bắt đầu từ việc em soạn tài liệu hướng dẫn cho đồng nghiệp. Em hiểu sâu [lĩnh vực], nên em viết được cho người trong nghề đó mà không sai thuật ngữ. Phần em cần học là kỹ thuật viết cho tìm kiếm và nhịp đăng bài đều đặn."

Câu tự hạ của người viết và câu thay thế

Những câu bên phải rất quen miệng. Câu bên trái giữ nguyên sự thật nhưng bỏ phần tự hạ không cần thiết.

Nói thế nàyThay vì
Bài này em viết trong hai ngày, nếu có thêm thời gian em sẽ rút đoạn giữaBài này em viết vội, chắc không hay lắm
Bản đăng có phần sửa của biên tập ở tựa và đoạn mở; thân bài là của emEm chỉ viết nháp thôi, biên tập sửa hết
Em quen giọng thân mật hơn giọng trang trọng, đang luyện thêm loại thứ haiEm không viết được văn trang trọng
Bài này không nhiều người đọc, nhưng nhân viên dùng nó để trả lời kháchBài này chẳng ai đọc đâu ạ
Em tự học viết, nên em đọc lại nhiều và nhờ người khác đọc trước khi nộpEm không học báo chí nên chắc viết không chuẩn
Chủ đề này em chưa viết, em thường bắt đầu bằng việc hỏi người trong nghềChủ đề đó em chịu, em không biết gì

Nói về tốc độ và khối lượng mà không hứa quá sức

Câu "mỗi ngày bạn viết được bao nhiêu bài" gần như chắc chắn xuất hiện, và đây là chỗ nhiều người viết hứa quá sức để được nhận. Một con số cao nghe hấp dẫn, nhưng nếu bài bạn nộp sau đó nhạt đi hoặc trễ hạn, uy tín mất nhanh hơn nhiều so với lúc đầu bạn nói thật. Hãy trả lời theo loại bài, không theo số bài: "Bài hướng dẫn dài cần tìm hiểu, em thường làm một bài trong một đến hai ngày; bài ngắn giới thiệu sản phẩm có sẵn thông tin thì em làm được vài bài trong ngày."

Thêm một câu cho thấy bạn hiểu chất lượng phụ thuộc vào đầu vào: "Nếu có sẵn tài liệu sản phẩm và người để hỏi, tốc độ của em nhanh hơn nhiều; phần mất thời gian nhất thường là tìm cho đúng thông tin." Câu này khiêm tốn mà chuyên nghiệp, đồng thời gợi ý cho người tuyển biết bạn sẽ cần gì để làm tốt.

Nếu bạn có dùng công cụ hỗ trợ viết, nói thẳng bạn dùng ở khâu nào, chẳng hạn gợi dàn ý hay soát lỗi chính tả, và khâu nào bạn tự làm. Nhiều nơi tuyển người viết hiện quan tâm đến chuyện này; trả lời rõ ràng tốt hơn né tránh. Nhớ không đưa thông tin nội bộ của khách hàng vào công cụ bên ngoài, và nói được điều đó là một điểm cộng.

Những câu hỏi tiếp theo nên chuẩn bị sẵn

Sau phần giới thiệu, người tuyển người viết thường hỏi tiếp theo ba hướng, và chuẩn bị trước giúp bạn giữ được giọng bình tĩnh. Hướng thứ nhất là quy trình: "Khi nhận một chủ đề lạ, bạn bắt đầu từ đâu?" Câu trả lời tốt nêu đúng thứ tự bạn làm thật, chẳng hạn đọc tài liệu gốc, hỏi người trong nghề, lập dàn ý, viết, để một đêm rồi đọc lại. Đừng kể một quy trình đẹp mà bạn chưa từng theo.

Hướng thứ hai là góp ý: "Nếu biên tập sửa một đoạn bạn rất thích thì sao?" Câu mẫu: "Em hỏi lý do trước. Nếu lý do là người đọc không cần đoạn đó thì em bỏ; nếu đoạn đó giữ một ý quan trọng, em đề xuất viết lại ngắn hơn thay vì bỏ hẳn." Câu này cho thấy bạn không cố chấp mà cũng không buông ý của mình.

Hướng thứ ba là đo lường: "Làm sao bạn biết bài của mình hiệu quả?" Bạn không cần là chuyên gia số liệu, chỉ cần biết bài viết thường được nhìn qua thời gian đọc, lượt quay lại, câu hỏi khách gửi về, hay việc nhân viên dùng bài để trả lời khách. Nói rõ bạn từng xem chỉ số nào và chưa từng xem chỉ số nào, thế là đủ trung thực.

Câu hỏi thường gặp

Phỏng vấn content writer có nên mang bản in bài viết không?

Nên mang hai đến ba bài đã chọn, in gọn hoặc lưu sẵn trên máy để mở nhanh khi được hỏi. Không bắt người phỏng vấn đọc cả bài trong buổi gặp; hãy kể bằng lời và để họ lướt. Bài có thông tin nội bộ của khách hàng cũ thì che bớt trước.

Bài viết đã bị biên tập sửa nhiều thì có được tính là của mình không?

Được, miễn là bạn nói rõ phần nào bạn viết, phần nào được sửa. Bài qua biên tập là chuyện bình thường của nghề. Người tuyển còn đánh giá cao nếu bạn kể được mình học gì từ những chỗ bị sửa.

Chưa có bài đăng ở đâu thì giới thiệu bản thân thế nào?

Viết hai ba bài mẫu cho đúng loại nội dung nơi đó cần và nói rõ đây là bài tự luyện. Thêm bài viết ở trường, ở câu lạc bộ hay trang cá nhân nếu có. Sự rõ ràng về nguồn gốc bài quan trọng hơn việc bài đã được đăng hay chưa.

Người phỏng vấn chê một bài mang theo thì phản ứng sao?

Cảm ơn và hỏi thêm họ thấy chỗ nào chưa ổn, rồi nói ngắn bạn sẽ sửa theo hướng nào. Không cần bảo vệ bài đến cùng, cũng không cần nhận hết lỗi. Cách bạn nghe góp ý trong phòng phỏng vấn chính là điều họ đang muốn xem.

Có nên nói mình viết được mọi lĩnh vực không?

Không nên. Nói rõ hai ba mảng bạn viết chắc nhất và cách bạn tiếp cận mảng mới, ví dụ đọc tài liệu gốc và hỏi người trong nghề. Câu "viết được mọi thứ" thường làm người tuyển nghi ngờ chiều sâu của bạn.

Được hỏi về mức nhuận bút hay lương mong muốn thì trả lời ở phần giới thiệu không?

Không đưa vào phần giới thiệu. Khi được hỏi riêng, trả lời theo khoảng bạn đã tìm hiểu và nói bạn muốn nghe thêm về khối lượng việc trước khi chốt. Phần giới thiệu nên dành trọn cho bài viết và cách làm việc của bạn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138