KhiemTon.comKhiêm Tốn
Giáo dục, y tế, chăm sóc

Phỏng vấn nhân viên chăm sóc người cao tuổi: kể sự kiên nhẫn bằng việc cụ thể

Câu trả lời mẫu khi phỏng vấn nhân viên chăm sóc người cao tuổi ở viện dưỡng lão hay tại nhà: kể kiên nhẫn bằng việc làm, giữ thể diện cho cụ, báo khi có thay đổi.

Elderly woman in a cardigan sitting by a sunny window of a care home, a caregiver seen from behind kneeling to adjust a blanket on her lap, soft warm amber light

Khi phỏng vấn nhân viên chăm sóc người cao tuổi, cách thuyết phục nhất để nói mình kiên nhẫn là kể một việc cụ thể bạn đã làm đi làm lại mà không bực: đút một bữa ăn kéo dài gần một giờ, trả lời cùng một câu hỏi nhiều lần trong buổi chiều, dìu một cụ đi từng bước ra sân. Người tuyển ở viện dưỡng lão, trung tâm chăm sóc hay gia đình thuê người chăm tại nhà đều nghe kỹ những chi tiết như vậy, vì tính từ "kiên nhẫn" thì ai cũng tự nhận được.

Bài này đưa ra câu trả lời mẫu cho các câu hỏi hay gặp, cách nói về việc giữ thể diện cho người già, cách nói khi được hỏi về chuyện vệ sinh cá nhân hay cụ cáu gắt, và những câu tự hạ nên tránh. Bài chỉ nói về cách trả lời phỏng vấn, không hướng dẫn chăm sóc y tế; việc dùng thuốc hay xử lý khi cụ có dấu hiệu bệnh luôn theo chỉ định của bác sĩ và quy trình của nơi làm việc.

Người tuyển nhân viên chăm sóc cần biết điều gì về bạn

Công việc chăm sóc người cao tuổi có ba phần mà người tuyển muốn chắc bạn làm được: chăm sóc hằng ngày như ăn uống, vệ sinh, đi lại, ngủ nghỉ; trò chuyện và giữ tinh thần cho cụ; và để ý những thay đổi nhỏ để báo kịp cho điều dưỡng, bác sĩ hoặc gia đình. Người phỏng vấn thường là quản lý viện, điều dưỡng trưởng hoặc chính người con trong gia đình.

Với gia đình thuê người chăm tại nhà, câu hỏi ngầm còn rõ hơn: có yên tâm để người này ở một mình với bố mẹ mình không. Họ để ý cách bạn nhắc tới người già, bạn có gọi "ông bà", "cụ", "bác" một cách trân trọng không, có kể chuyện người già với giọng than phiền không. Họ cũng hỏi kỹ về sự trung thực, vì người chăm thường ở trong nhà, gần tài sản và giấy tờ riêng.

Khiêm tốn trong nghề này là nói thật mình đã chăm loại trường hợp nào và chưa chăm loại nào, ví dụ đã chăm cụ còn tự đi lại được nhưng chưa chăm cụ nằm một chỗ lâu ngày. Thông tin đó giúp người tuyển xếp việc đúng. Tự hạ là những câu như "em chỉ biết phụ lặt vặt" hay "em không có bằng cấp gì", làm người nghe không thấy được những việc thật bạn đã làm tốt.

Giới thiệu bản thân cho người mới và người đã làm

Mẫu cho người chưa làm chuyên nghiệp: "Dạ em tên [tên], năm nay [tuổi]. Em chưa làm ở viện dưỡng lão, nhưng em đã chăm [người thân thật, ví dụ bà nội] ở nhà khoảng [thời gian], lúc bà đi lại khó và hay quên. Em quen việc đỡ bà dậy, tắm rửa, cho bà ăn chậm từng thìa, và ghi lại giờ bà ăn, ngủ để báo cô chú khi đưa bà đi khám. Em đã học [khoá học thật nếu có, ví dụ lớp chăm sóc người cao tuổi ngắn hạn]. Phần em cần học thêm là quy trình của viện và cách chăm cụ nằm lâu."

Mẫu cho người đã có kinh nghiệm: "Dạ em tên [tên], em làm chăm sóc người cao tuổi được [số năm] năm, [thời gian] ở một trung tâm và [thời gian] chăm tại nhà một gia đình. Ở trung tâm em phụ trách [số] cụ trong ca ngày, quen việc vệ sinh, hỗ trợ ăn, đưa cụ đi tập theo hướng dẫn và ghi sổ theo dõi. Gia đình gần nhất em chăm cụ ông sau khi cụ mất khả năng tự đi lại, em ở với gia đình tới khi [lý do kết thúc trung tính]."

Cả hai mẫu đều có một chi tiết về ghi chép và báo cáo. Với người tuyển, đó là dấu hiệu bạn hiểu rằng mình là đôi mắt hằng ngày của bác sĩ và gia đình, không chỉ là người làm việc tay chân.

Kể sự kiên nhẫn bằng việc cụ thể

Câu hỏi "em có kiên nhẫn không" hoặc "em làm gì khi cụ hỏi một câu cả chục lần" là câu gần như chắc chắn có. Hãy trả lời bằng một chuyện thật, kể cụ thể việc bạn làm, và tránh kể theo giọng mình đã chịu đựng giỏi thế nào.

Câu trả lời mẫu: "Dạ, bà em ngày trước chiều nào cũng hỏi em đã đóng cổng chưa, có khi năm sáu lần. Lúc đầu em cũng thấy mệt, sau em hiểu là bà lo, nên mỗi lần bà hỏi em đều dẫn bà ra nhìn cái cổng, bà thấy khoá rồi thì yên tâm ngồi lại. Em không nói câu kiểu bà hỏi rồi mà. Sang tuần sau em để ý bà hỏi lúc trời bắt đầu tối, em chủ động dẫn bà đi xem trước, bà hỏi ít hẳn."

Chuyện này có ba điều người tuyển muốn nghe: bạn thật thà nhận lúc đầu cũng mệt, bạn hiểu nguyên nhân phía sau hành vi của người già, và bạn tìm ra một cách làm khiến cả hai bên dễ chịu hơn. Một câu chuyện như vậy thay được cho mọi tính từ về sự kiên nhẫn.

Câu hỏi về vệ sinh cá nhân và giữ thể diện cho cụ

Nhiều người ngại khi bị hỏi về phần việc vệ sinh, thay tã, tắm cho người già. Người tuyển hỏi thẳng để xem bạn có ngại không và có hiểu chuyện thể diện của người được chăm không. Đừng né, cũng đừng nói như đang kể chuyện bẩn thỉu.

Câu trả lời mẫu: "Dạ, đó là phần việc em làm hằng ngày. Em luôn đóng cửa hoặc kéo rèm, báo cụ trước từng việc em sắp làm, để cụ tự làm phần nào cụ còn làm được. Em không nói chuyện đó trước mặt người khác, kể cả khi bàn giao em cũng nói riêng với người nhận ca. Có cụ ông lúc đầu không chịu để em giúp tắm, em nói chuyện với cụ, nhờ con trai cụ phụ hai buổi đầu, sau đó cụ quen dần."

Chi tiết "để cụ tự làm phần nào cụ còn làm được" thường được người làm nghề đánh giá cao, vì nó cho thấy bạn hiểu chăm sóc là giữ sức và giữ lòng tự trọng cho cụ, không phải làm thay tất cả. Nếu bạn chưa làm phần việc này, nói thật và nói bạn sẵn sàng được hướng dẫn, đừng hứa là quen.

Khi cụ cáu gắt, từ chối ăn hoặc có dấu hiệu khác thường

Người cao tuổi có lúc cáu gắt, mắng người chăm, không chịu ăn, đòi về nhà. Người tuyển hỏi để biết bạn có tự ái không và có biết khi nào cần báo lên. Câu trả lời mẫu: "Dạ, khi cụ cáu, em không cãi lại và không giải thích nhiều, em nói nhỏ, xin lỗi nếu em làm cụ khó chịu, rồi lùi ra một lúc nếu cần. Em nghĩ cụ cáu thường có lý do, có khi đau, có khi mệt, có khi nhớ nhà. Nếu cụ bỏ ăn, đổi tính khác hẳn mọi ngày, ngủ li bì hay có gì bất thường, em báo điều dưỡng hoặc gia đình ngay, ghi lại giờ giấc, không tự đoán bệnh và không tự cho cụ dùng thứ gì."

Hai ý cuối, không tự đoán bệnh và không tự cho dùng thứ gì, là ranh giới quan trọng của nghề. Người chăm sóc là người phát hiện thay đổi sớm nhất, nhưng quyết định về sức khoẻ thuộc về bác sĩ và gia đình. Nói rõ điều đó cho thấy bạn đáng tin hơn là cố tỏ ra hiểu biết y khoa.

Nếu có chuyện thật, kể một lần bạn đã báo kịp một thay đổi nhỏ, ví dụ cụ ăn ít hơn mấy ngày liền, và gia đình nhờ thế đưa cụ đi khám sớm. Giữ chuyện ngắn và giữ kín thông tin riêng của cụ.

Câu hỏi về sự trung thực khi chăm tại nhà

Gia đình thuê người chăm tại nhà thường hỏi những câu nghe hơi khó chịu: "Nếu cụ đưa tiền cho em thì em làm sao?", "Em có dùng điện thoại nhiều trong giờ làm không?", "Có người lạ đến nhà khi gia đình đi vắng thì em xử lý thế nào?". Họ không nghi ngờ riêng bạn, họ đang lo cho bố mẹ mình. Trả lời bình tĩnh, rõ ràng, không tự ái.

Câu trả lời mẫu: "Dạ, nếu cụ cho em tiền hay đồ, em cảm ơn cụ và nhắn lại cho anh chị biết, em không nhận khi gia đình chưa đồng ý, vì có khi cụ quên rồi lại tìm. Trong giờ làm em để điện thoại im lặng, chỉ xem khi cụ đang ngủ hoặc có việc cần báo gia đình. Người lạ đến nhà khi anh chị vắng, em không mở cửa cho vào, em hỏi tên và việc rồi gọi cho anh chị xác nhận trước." Ba câu trả lời đều kết bằng việc báo cho gia đình, điều mà người thuê rất muốn nghe.

Nếu bạn từng chăm cho một gia đình khác, nên cho biết gia đình cũ sẵn lòng xác nhận về bạn, nếu điều đó là thật và bạn đã hỏi ý họ. Đừng kể chuyện riêng của gia đình cũ, kể cả chuyện tốt, vì người nghe sẽ hiểu rằng chuyện nhà họ rồi cũng sẽ bị kể như vậy.

Câu tự hạ và câu thiếu tế nhị nên tránh

Nghề chăm sóc người già đòi hỏi lời nói tế nhị ngay cả khi kể chuyện trong phỏng vấn. Bảng dưới gom các câu hay gặp.

Đừng nóiVì saoNên nói
"Em không có bằng cấp gì, chỉ chăm bà ở nhà thôi."Tự xoá đi kinh nghiệm thật"Em chăm bà [thời gian], quen việc [việc cụ thể], em đang học thêm [khoá học]."
"Người già khó tính lắm, em chịu được hết."Gán nhãn người già, nghe như cam chịu"Có lúc cụ cáu, em tìm hiểu vì sao và đổi cách làm cho cụ dễ chịu hơn."
"Việc dọn dẹp bẩn quá nhưng em cố."Thiếu tôn trọng người được chăm"Phần vệ sinh em làm hằng ngày, em giữ kín đáo cho cụ."
"Cụ ốm thì em biết cho uống gì."Lấn sang việc của bác sĩ"Cụ có gì khác thường em báo điều dưỡng hoặc gia đình ngay."
"Em làm được hết, ở lâu dài luôn."Hứa quá mức"Em làm được [lịch thật], có thay đổi em báo trước [thời gian]."

Câu tốt ở cột phải đều có hai thứ: sự tôn trọng với người được chăm, và một việc làm cụ thể. Người tuyển nghe ra ngay sự khác biệt giữa người chịu đựng nghề và người hiểu nghề.

Câu hỏi thường gặp

Phỏng vấn nhân viên chăm sóc người cao tuổi thường hỏi gì?

Hay gặp là giới thiệu bản thân, đã chăm loại trường hợp nào, làm việc vệ sinh cá nhân có ngại không, xử lý khi cụ cáu gắt hoặc bỏ ăn, khi nào báo điều dưỡng hay gia đình, lịch làm việc và sự trung thực khi ở trong nhà người khác.

Chưa làm chuyên nghiệp, chỉ chăm người thân thì có nên kể không?

Nên kể, vì đó là kinh nghiệm thật. Kể cụ thể việc bạn đã làm, thời gian bao lâu, trường hợp của người thân ra sao, và nói rõ phần bạn chưa làm qua như chăm người nằm lâu ngày. Người tuyển đánh giá cao sự rõ ràng đó.

Làm sao chứng minh mình kiên nhẫn khi phỏng vấn?

Kể một chuyện cụ thể bạn đã làm đi làm lại, như trả lời một câu hỏi nhiều lần hay đút một bữa ăn rất lâu, và cách bạn tìm ra cách làm cho cả hai bên dễ chịu hơn. Một chuyện thật thuyết phục hơn mọi lời tự nhận.

Bị hỏi về việc cho cụ dùng thuốc thì trả lời sao?

Nói rằng bạn chỉ hỗ trợ cụ dùng thuốc theo đúng chỉ định của bác sĩ và hướng dẫn của điều dưỡng hoặc gia đình, ghi lại giờ dùng, và báo ngay khi có điều bất thường. Bạn không tự quyết định cho cụ dùng thêm hay bỏ bớt thứ gì.

Điểm yếu nào nên nói khi phỏng vấn nghề chăm sóc?

Chọn điểm yếu thật không đụng tới an toàn của cụ, ví dụ chưa quen chăm người nằm lâu ngày, sức khoẻ chưa hợp trực đêm liên tục, hoặc còn ngại khi trao đổi với nhiều thành viên trong gia đình. Kèm theo cách bạn đang khắc phục.

Có nên hỏi lại về chế độ nghỉ ngơi khi phỏng vấn không?

Có, hỏi một cách nhã nhặn về giờ nghỉ, ngày nghỉ và người thay ca. Chăm sóc người già là việc nặng, nghỉ đủ giúp bạn chăm tốt hơn. Người tuyển có kinh nghiệm hiểu điều này và thường đánh giá cao người nghĩ tới sức bền lâu dài.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138