Khi phỏng vấn quản lý ca nhà hàng, cách thuyết phục nhất để nói về điều phối nhân viên lúc đông khách là kể một ca cụ thể: lúc đó có bao nhiêu người, bạn chia khu ra sao, chỗ nào bị tắc, bạn chuyển ai sang đâu và kết quả thế nào, rồi ghi công cho người đã làm tốt. Người tuyển muốn thấy bạn nhìn được toàn cảnh, ra quyết định nhanh mà vẫn giữ được người.
Bài này dành cho người đang làm phục vụ lâu năm muốn lên quản lý ca, người đã làm trưởng ca ở chỗ khác, và cả người lần đầu ứng tuyển vị trí quản lý. Bạn sẽ có khung kể một ca đông, câu mẫu ghi công cho đội mà vẫn rõ phần mình, cách nói về lần ca bị rối, và những câu dễ nghe như hống hách hoặc như né trách nhiệm.
Quản lý nhà hàng tìm gì ở người quản lý ca
Quản lý ca là vị trí kẹp giữa. Bạn vừa làm việc trực tiếp với khách, vừa điều phối phục vụ, vừa phối hợp với bếp và thu ngân, vừa báo lên quản lý nhà hàng hoặc chủ quán. Người tuyển vị trí này ít khi tìm người làm giỏi nhất về kỹ năng phục vụ. Họ tìm người giữ được nhịp cả ca: biết khu nào sắp quá tải trước khi nó xảy ra, biết ai đang mệt, biết khi nào phải tự mình ra bàn và khi nào phải đứng ở vị trí nhìn bao quát.
Họ cũng nghe rất kỹ cách bạn nói về nhân viên. Người hay nói "em phải làm hết vì mấy bạn làm chậm" thường không giữ được người. Người nói "em chia lại khu để bạn mới không bị dồn" cho thấy họ nghĩ tới người làm cùng. Nhà hàng nào cũng gặp chuyện nhân viên nghỉ nhiều, nên khả năng giữ người được đánh giá cao chẳng kém khả năng giữ khách.
Khiêm tốn ở vị trí quản lý có dạng riêng: nói rõ quyết định của mình, chịu trách nhiệm phần quyết định đó, và ghi công cho người thực hiện. Đó không phải là giấu vai trò của mình, mà là đặt vai trò ấy đúng chỗ.
Khung kể một ca đông khách trong hai phút
Câu hỏi thường gặp nhất là "Kể một lần em điều phối nhân viên lúc nhà hàng đông khách." Khung dưới đây giúp câu chuyện gọn và có đủ chi tiết người tuyển cần:
- Bối cảnh trong một câu. "Tối thứ Bảy, nhà hàng khoảng [số bàn], ca đó có [số người] phục vụ, trong đó [số] bạn mới vào tuần đầu."
- Chỗ bị tắc. "Khoảng [giờ], một đoàn khách đặt muộn tới cùng lúc với khách lẻ, khu ngoài sân bị dồn, bếp báo món chậm."
- Quyết định của bạn. "Em chuyển một bạn từ khu trong nhà ra sân, giao bạn mới chỉ lo nước và dọn bàn, em đứng ở đầu bếp để gom món ra theo bàn, và báo khách sân thời gian chờ cụ thể."
- Kết quả có số nhỏ mà thật. "Món ra chậm hơn bình thường khoảng [thời gian], nhưng không bàn nào bỏ về, và chỉ có [số] bàn góp ý."
- Ghi công và điều rút ra. "Bạn [vai trò] làm rất tốt phần sân. Sau ca đó em đề xuất với quản lý chia sẵn hai phương án xếp người cho tối cuối tuần."
Năm bước này giữ câu chuyện dưới hai phút. Nếu người tuyển muốn nghe sâu hơn chỗ nào, họ sẽ hỏi tiếp, và lúc đó bạn có chi tiết để kể. Đừng biến một ca đông thành chuyện bạn một mình cứu cả nhà hàng.
Câu mẫu giới thiệu bản thân cho ba hoàn cảnh
Mẫu cho người phục vụ lâu năm muốn lên quản lý ca: "Dạ em tên [tên], em làm phục vụ được [thời gian] ở một nhà hàng [quy mô]. Khoảng [thời gian] gần đây, những tối trưởng ca nghỉ, em được giao giữ ca, chủ yếu là chia khu và kèm bạn mới. Em chưa có chức danh quản lý chính thức, nên phần báo cáo doanh thu và xếp lịch tuần em mới chỉ làm cùng quản lý. Em ứng tuyển vị trí này vì muốn học bài bản phần điều phối."
Mẫu cho người đã làm trưởng ca: "Dạ em tên [tên], em làm quản lý ca được [thời gian] ở [loại nhà hàng]. Mỗi ca em quản [số người]. Phần em làm tốt nhất là chia khu và giữ nhịp ra món với bếp. Phần em đang học thêm là [ví dụ xếp lịch sao cho công bằng giữa người làm lâu và người mới]. Em muốn chuyển sang đây vì [lý do trung tính]."
Mẫu cho người lần đầu ứng tuyển quản lý từ ngành khác: "Dạ em tên [tên], trước đây em [việc cũ, ví dụ trưởng nhóm bán hàng ở cửa hàng]. Em chưa làm nhà hàng, nhưng em đã quen chia việc cho nhóm [số người] và xử lý khách phàn nàn. Em biết nhà hàng có nhịp riêng với bếp, nên em mong được làm cùng một quản lý ca có kinh nghiệm trong thời gian đầu." Câu cuối là khiêm tốn đúng mức: không nói mình chưa đủ, mà nói cách mình sẽ bù chỗ thiếu.
Ghi công cho đội mà vẫn rõ phần mình
Tách quyết định và thực hiện. "Em là người quyết định chuyển hai bạn sang khu sân, còn chuyện khách sân vẫn vui vẻ là nhờ hai bạn ấy." Câu này cho thấy bạn biết vai trò của mình là quyết định và chịu trách nhiệm quyết định.
Nói tên vai trò, không cần tên người. "Bạn phụ trách nước", "chị thu ngân", "anh bếp chính" là đủ. Nhắc vai trò cho người nghe hình dung được bộ máy bạn đã điều phối.
Dùng "chúng em" cho kết quả, "em" cho quyết định. "Chúng em giữ được không bàn nào bỏ về. Em đã chọn ưu tiên đoàn khách đặt trước vì [lý do]." Cách chia chủ ngữ này giữ khiêm tốn mà không làm mờ vai trò.
Đừng lấy công của bếp. Nếu món ra kịp nhờ bếp tăng tốc, nói rõ. Người tuyển sẽ hình dung bạn làm việc với bếp của họ ra sao, và bếp là nơi rất nhạy với chuyện bị lấy công.
Kể về lần ca bị rối mà không đổ lỗi cho nhân viên
Một câu hỏi khó hơn: "Kể một lần ca của em bị rối và khách phàn nàn nhiều." Người tuyển không muốn nghe bạn chưa bao giờ thất bại. Họ muốn nghe bạn nhìn lại thế nào. Câu trả lời dở nhất là đổ cho một người cụ thể: "Hôm đó bạn A nghỉ đột xuất, bạn B làm chậm."
Câu mẫu: "Có một tối em xếp hai bạn mới cùng một khu vì nghĩ khu đó vắng. Sau đó có đoàn tới, hai bạn bị dồn, món ra nhầm bàn hai lần. Em nhận ra mình xếp người dựa trên dự đoán mà không có phương án dự phòng. Em ra khu đó đứng cùng hai bạn tới hết giờ đông, xin lỗi khách bị nhầm món. Từ đó em không xếp hai người mới cùng một khu, và luôn để một người làm lâu ở vị trí có thể chuyển khu khi cần."
Trong câu trả lời này, lỗi được nhận về quyết định của mình chứ không đổ cho người làm. Đây là chỗ người tuyển thấy rõ nhất bạn có giữ được người không. Nhân viên làm cho một quản lý ca nhận lỗi đúng chỗ sẽ ở lại lâu hơn.
Câu dễ nghe như hống hách hoặc né trách nhiệm
Vị trí quản lý dễ bị nghe ra hai thái cực: quá cứng hoặc quá mềm. Bảng dưới gom các câu hay gặp:
| Câu dễ buột miệng | Người tuyển nghe ra | Câu nên nói |
|---|---|---|
| "Nhân viên phải nghe em, không thì nghỉ" | Khó giữ người | "Em giải thích lý do khi chuyển việc, sau ca em nghe ý kiến của các bạn" |
| "Em thường phải tự làm hết" | Không biết giao việc | "Lúc đông em đứng ở chỗ tắc nhất, phần còn lại em giao theo khu" |
| "Hôm đó lỗi tại bếp" | Đổ lỗi bộ phận khác | "Món ra chậm, em báo khách thời gian chờ và cùng bếp ưu tiên lại" |
| "Em hiền nên nhân viên hay lờn" | Tự hạ, chưa có cách | "Em đang học cách nhắc thẳng mà vẫn giữ hoà khí, ví dụ [việc thật]" |
| "Em chưa làm quản lý nên không chắc" | Bỏ qua việc đã làm | "Em chưa có chức danh, em đã giữ ca [số lần] khi trưởng ca nghỉ" |
Nhân viên nghỉ đột xuất, đi trễ: câu hỏi về giữ kỷ luật ca
Gần như buổi phỏng vấn quản lý ca nào cũng có câu: "Một giờ trước ca tối, hai bạn báo nghỉ, em làm sao?" Câu hỏi này đo khả năng xoay xở và cả cách bạn đối xử với người báo nghỉ.
Câu mẫu: "Trước hết em xem lại số bàn đặt trước tối đó để biết mức thiếu người thật sự. Em gọi những bạn có đăng ký làm thêm hoặc bạn ở gần, nói rõ là nhờ, không ép. Nếu vẫn thiếu, em chia lại khu, gộp những khu ít bàn, và tự mình nhận một khu. Em báo quản lý nhà hàng tình hình trước giờ mở cửa. Với hai bạn báo nghỉ, sau ca em hỏi lý do, nếu là chuyện gia đình gấp thì thông cảm, nếu lặp lại nhiều lần thì em nói chuyện riêng và báo theo quy định của nhà hàng."
Điểm quan trọng trong câu trả lời là bạn tách hai việc: lo cho ca tối nay, và xử lý chuyện kỷ luật sau. Người tuyển sợ quản lý ca đem cơn bực vào giữa giờ phục vụ, hoặc trách mắng người khác trước mặt khách.
Câu hỏi tương tự về đi trễ: "Một bạn đi trễ lần thứ ba trong tháng." Câu mẫu: "Em nói chuyện riêng với bạn sau ca, nêu đúng số lần và ảnh hưởng tới ca, hỏi bạn có khó khăn gì. Em thống nhất với bạn một mốc thay đổi, và nói rõ nếu tiếp tục thì em phải báo lên theo quy định." Câu trả lời này rõ ràng mà không hạ thấp người khác.
Nếu bạn chưa từng phải xử lý chuyện này, nói thật và nói bạn sẽ hỏi quy định của nhà hàng trước. Kỷ luật lao động có quy định riêng, nên khi có vướng mắc, cách đúng là theo quy chế nội bộ và hỏi bộ phận nhân sự.
Câu hỏi thường gặp
Phỏng vấn quản lý ca nhà hàng thường hỏi những gì?
Hay gặp: kể một ca đông bạn điều phối, cách xử lý khách phàn nàn lớn, cách xử lý nhân viên đi trễ hoặc nghỉ đột xuất, phối hợp với bếp khi món chậm, kiểm tiền cuối ca, và vì sao bạn muốn làm quản lý.
Chưa từng có chức danh quản lý có nên ứng tuyển quản lý ca không?
Nên ứng tuyển nếu bạn đã từng giữ ca, kèm người mới hoặc được giao điều phối khi trưởng ca vắng. Nói rõ phần đã làm và phần chưa làm như xếp lịch tuần, báo cáo. Người tuyển quý sự rõ ràng hơn chức danh.
Có nên kể chuyện xử lý nhân viên vi phạm không?
Có thể kể ngắn, tập trung vào cách bạn nói chuyện riêng, nêu sự việc cụ thể và đưa ra mong đợi rõ. Tránh kể theo kiểu bạn mắng người khác trước mặt mọi người, vì người tuyển sẽ lo về không khí làm việc.
Bị hỏi điểm yếu ở vị trí quản lý thì nên nói gì?
Chọn điểm yếu thật như khó nhắc người lớn tuổi hơn, hay tự làm thay khi thấy chậm, chưa quen xếp lịch. Nói kèm tình huống nó lộ ra và việc bạn đang làm để sửa. Tránh những điểm yếu như nóng tính với khách.
Có nên nói muốn làm quản lý nhà hàng sau này không?
Nói được như một mong muốn, kèm những gì bạn muốn học ở vị trí quản lý ca trước. Người tuyển thích người có hướng đi, miễn là bạn cho thấy sẽ làm tốt vị trí hiện tại chứ không coi nó là bậc thang tạm.
Làm sao kể một ca đông mà không bị dài dòng?
Dùng năm phần: bối cảnh, chỗ tắc, quyết định của bạn, kết quả, ghi công và điều rút ra. Mỗi phần một hai câu. Luyện nói thành tiếng vài lần để giữ dưới hai phút, chờ người tuyển hỏi thêm rồi mới kể chi tiết.