KhiemTon.comKhiêm Tốn
Kinh doanh, bán hàng, chăm sóc khách hàng

Điểm yếu khi phỏng vấn sales: câu mẫu cho người ngại gọi điện, ngại bị từ chối

Nói thật điểm yếu ngại gọi điện, ngại bị từ chối khi phỏng vấn sales mà không tự loại mình: ba cách nói, câu mẫu theo từng nỗi ngại và bằng chứng việc đang sửa.

A young Vietnamese woman sits alone on a balcony at dusk holding a phone face down on her knee, a small notebook beside her, seen from the side, soft amber light

Ngại gọi điện hay ngại bị từ chối vẫn kể được khi phỏng vấn sales, miễn là bạn nói nó ở dạng một việc đang sửa: nỗi ngại xuất hiện lúc nào, bạn đã làm gì cụ thể với nó, và đến giờ nó còn ảnh hưởng ở mức nào. Người tuyển không loại ứng viên vì có nỗi ngại; họ loại người giấu nó, hoặc người kể nó như một số phận không đổi được.

Hầu như ai mới vào nghề bán hàng cũng sợ cuộc gọi đầu tiên trong ngày, sợ khách cúp máy, sợ câu “không cần”. Người phỏng vấn sales từng đi qua giai đoạn ấy nên họ biết. Điều họ đo là bạn có tự nhìn ra nỗi ngại của mình không và bạn xử lý nó bằng việc hay bằng lời hứa. Bài này đưa ba cách nói và vì sao chỉ một cách ổn, câu mẫu cho từng nỗi ngại thường gặp, những thứ bạn đưa ra làm bằng chứng, và những điểm yếu không nên chọn khi ứng tuyển kinh doanh.

Ngại gọi điện có phải điểm yếu làm hỏng cả buổi phỏng vấn sales

Nhiều người nghĩ thú nhận ngại gọi điện khi ứng tuyển kinh doanh cũng như thú nhận sợ nước khi xin làm cứu hộ. Thực tế không đến mức ấy. Nghề bán hàng có nhiều kiểu: bán ở cửa hàng, bán qua nhắn tin, bán cho khách cũ, bán theo dự án dài. Ngại gọi điện lạnh cho người không quen là chuyện khác với ngại nói chuyện với khách. Người phỏng vấn biết phân biệt nếu bạn nói rõ.

Điểm yếu chỉ làm hỏng buổi phỏng vấn khi nó trúng đúng việc chính của vị trí mà bạn không có cách xử lý. Nếu vị trí là telesale với vài chục cuộc gọi mỗi ngày, nỗi ngại gọi điện phải đi kèm bằng chứng rằng bạn đã gọi được và đang gọi được nhiều hơn. Nếu vị trí là kinh doanh khách quen, gặp trực tiếp là chính, nỗi ngại ấy nhẹ hơn nhiều và kể ra còn giúp người hỏi hiểu bạn hợp kiểu việc nào.

Vì vậy trước khi chọn điểm yếu, đọc kỹ mô tả công việc. Nếu nỗi ngại của bạn đúng vào phần lớn nhất của ngày làm việc ở đó, cần cân nhắc kỹ hơn về việc ứng tuyển, chứ không chỉ về câu trả lời. Khiêm tốn còn là biết vị trí nào hợp với mình lúc này.

Ba cách nói về nỗi ngại và vì sao chỉ một cách ổn

Cùng một điểm yếu, ba ứng viên nói ba kiểu. Bảng dưới so cách người phỏng vấn nghe từng kiểu.

Cách nóiVí dụNgười phỏng vấn nghe ra điều gì
Phủ nhậnEm không sợ gì cả, gọi bao nhiêu cũng được.Thiếu tự nhận thức hoặc không thật. Họ sẽ hỏi vặn bằng một tình huống khó để tìm chỗ hở.
Thú nhận trầnEm hơi ngại gọi điện cho người lạ.Có điểm yếu đúng việc chính, chưa thấy cách xử lý. Câu tiếp theo trong đầu họ là liệu người này có trụ được ba tháng không.
Thú nhận kèm việc đang sửaLúc đầu em ngại gọi cho người lạ, cuộc gọi đầu ngày em hay lần lữa. Em đã đặt quy tắc gọi ba cuộc đầu tiên trước khi mở thư, và ghi lại mỗi lời từ chối để xem lại cuối tuần. Giờ em vẫn hồi hộp ở cuộc đầu nhưng không còn né.Tự nhận thức, có hành động, nói thật về mức còn lại. Đây là người học được.
Biến điểm yếu thành điểm mạnh giảĐiểm yếu của em là quá nhiệt tình với khách.Né câu hỏi. Người phỏng vấn sales nghe câu này quá nhiều và thường cho là ứng viên không thành thật.

Cách thứ ba có ba phần: nỗi ngại cụ thể, việc cụ thể đã làm, mức còn lại hiện nay. Phần cuối hay bị bỏ, nhưng chính nó làm câu trả lời nghe thật. Nói “giờ em hết sợ rồi” thì người nghe lại nghi; nói “giờ vẫn hồi hộp nhưng không né” thì họ tin.

Câu mẫu cho người ngại gọi điện lạnh

Gọi điện lạnh là gọi cho người chưa từng biết đến bạn hay sản phẩm của bạn. Đây là nỗi ngại phổ biến nhất. Mẫu dưới đây cho người đã làm kinh doanh khoảng một năm, các phần trong ngoặc vuông thay bằng việc thật:

“Điểm yếu em đang sửa là ngại gọi điện cho khách chưa quen. Hồi mới làm, em hay để dành những cuộc gọi đó đến cuối ngày rồi lấy lý do hết giờ. Trưởng nhóm chỉ cho em xem số cuộc gọi của em thấp hơn mức chung khá nhiều. Em thử ba việc: gọi [số] cuộc đầu tiên ngay khi vào ca, viết sẵn hai câu mở đầu để không bị khựng, và đánh dấu mỗi cuộc gọi xong vào sổ. Sau khoảng [thời gian], số cuộc gọi mỗi ngày của em lên gần mức chung của nhóm. Em vẫn thấy cuộc gọi đầu ngày khó nhất, nhưng em không còn hoãn nó.”

Với người chưa đi làm, thay bối cảnh bằng việc gần nhất: gọi điện mời người tham gia sự kiện của câu lạc bộ, gọi xin tài trợ, gọi khảo sát cho bài tập. Cấu trúc giữ nguyên: lúc đầu né thế nào, đã làm gì, giờ còn ở mức nào. Đừng nói “em sẽ cố gắng vượt qua” mà không có việc đã làm; câu đó là lời hứa, không phải bằng chứng.

Câu mẫu cho người ngại bị từ chối và hay để bụng

Nỗi ngại này khác nỗi ngại gọi điện. Bạn gọi được, nhưng mỗi lời từ chối làm bạn chùng xuống cả buổi, có khi mất luôn tinh thần cho các cuộc sau. Người phỏng vấn quan tâm điều này vì nó ảnh hưởng trực tiếp tới sức bền trong nghề.

Mẫu: “Em hay để bụng lời từ chối, nhất là khi khách nói nặng. Có hôm một cuộc gọi không vui làm em gọi các cuộc sau rất dè dặt. Em nhận ra điều đó khi xem lại sổ và thấy buổi chiều sau một cuộc khó, tỉ lệ hẹn được của em giảm hẳn. Em đổi cách: sau mỗi lời từ chối nặng, em đứng dậy uống nước vài phút, ghi một dòng xem khách từ chối vì lý do gì, rồi mới gọi tiếp. Việc ghi lý do giúp em thấy phần lớn lời từ chối là vì khách chưa có nhu cầu lúc đó, không phải vì em. Em vẫn buồn khi bị nói nặng, nhưng nó không còn kéo cả buổi của em xuống.”

Câu cuối giữ được sự thật: bạn không trở thành người vô cảm, và người tuyển cũng không cần người vô cảm. Nghề chăm sóc và bán hàng cần người còn biết buồn khi khách không vui, miễn là cảm xúc ấy không làm hỏng việc với khách tiếp theo. Câu trả lời thật như vậy thường được hỏi thêm một hai câu, và bạn chỉ cần kể tiếp đúng những việc đã nêu.

Câu mẫu cho người ngại đề nghị chốt hoặc ngại nhắc khách thanh toán

Có người nói chuyện rất tốt, khách quý, nhưng đến lúc đề nghị mua thì ngập ngừng, hoặc ngại gọi nhắc khách thanh toán đúng hạn. Đây là điểm yếu người phỏng vấn ít nghe nên nếu bạn nói rõ, họ sẽ thấy bạn tự quan sát kỹ.

Mẫu cho nỗi ngại đề nghị: “Em hay nói chuyện với khách rất lâu, khách cởi mở, nhưng đến lúc hỏi khách có muốn đặt hàng không thì em ngại, sợ khách nghĩ mình chỉ cần bán. Có những khách đã sẵn sàng mà em không hỏi, họ đi mua chỗ khác. Bây giờ em tập hỏi một câu rõ ràng ở cuối mỗi lần tư vấn, kiểu anh chị muốn em giữ hàng hay muốn suy nghĩ thêm. Câu hỏi để khách được chọn nên em thấy dễ nói hơn, và khách cũng không thấy bị ép.”

Mẫu cho nỗi ngại nhắc thanh toán: “Em ngại gọi nhắc khách quen thanh toán vì sợ mất lòng. Có lần công nợ một khách bị trễ khá lâu vì em cứ hẹn lần. Em rút ra là nhắc đúng hạn, nói rõ ràng và lịch sự lại giữ quan hệ tốt hơn để dồn đến lúc phải nói khó. Giờ em đặt lịch nhắc trước hạn vài ngày bằng một tin nhắn ngắn, đến hạn thì gọi.” Cả hai mẫu đều có một hậu quả thật, một việc đã đổi, và lý do vì sao cách mới tôn trọng khách.

Bằng chứng nên chuẩn bị cho phần “việc đang sửa”

Người phỏng vấn kinh doanh hay hỏi tiếp “làm sao em biết là đã tiến bộ”. Chuẩn bị sẵn một hai thứ sau, không cần mang giấy tờ, chỉ cần kể được rõ:

  • Sổ hoặc bảng ghi số cuộc gọi, số lời từ chối, số cuộc hẹn theo tuần; nói được xu hướng thay đổi bằng tỉ lệ hoặc so với chính mình lúc trước.
  • Một lời nhận xét của trưởng nhóm, đồng nghiệp hay người hướng dẫn, kể lại bằng lời: lúc đầu họ góp ý điều gì, sau đó họ nhận xét ra sao.
  • Một quy tắc cá nhân bạn đặt ra và còn giữ đến giờ, như gọi ba cuộc đầu trước khi làm việc khác, hay ghi lý do từ chối sau mỗi cuộc.
  • Một lần cụ thể bạn đã làm điều mình ngại và kết quả ra sao, kể cả khi kết quả chưa như ý.
  • Một việc bạn đang học thêm: tập cùng bạn bè đóng vai khách khó, xem lại bản ghi các cuộc gọi của chính mình nếu nơi làm cũ cho phép.

Không cần nhiều. Một bằng chứng kể rõ đáng giá hơn năm lời hứa. Đừng đưa ra số liệu nội bộ của chỗ cũ như doanh thu hay danh sách khách; chỉ nói xu hướng của chính bạn.

Điểm yếu không nên chọn khi ứng tuyển kinh doanh

Không chịu được áp lực chỉ tiêu. Nói thẳng điều này là tự đặt mình ra ngoài nghề. Nếu thật sự thấy vậy, có lẽ bạn nên xem lại có muốn làm kinh doanh không, hoặc chọn vị trí chăm sóc khách hàng không chạy doanh số.

Hay nói quá về sản phẩm. Điểm yếu này chạm vào sự trung thực với khách. Người tuyển nghe sẽ lo khiếu nại. Nếu từng mắc, kể như một sai lầm đã sửa trong câu hỏi khác, không chọn làm điểm yếu chính.

Không thích làm việc theo quy trình. Kinh doanh có ghi chép khách, báo cáo, quy trình duyệt giá. Câu này làm người hỏi lo bạn bỏ qua những phần đó.

Điểm yếu giả. Quá cầu toàn, quá chăm chỉ, quá nhiệt tình. Người phỏng vấn sales nghe quá quen và thường hỏi lại “còn điểm yếu thật thì sao”, lúc đó bạn càng lúng túng hơn.

Điểm yếu không liên quan gì đến công việc. Kiểu nấu ăn dở, hát dở. Né câu hỏi bằng câu đùa chỉ ổn khi người phỏng vấn mở trước, còn lại nên chọn điểm yếu thật trong công việc.

Câu hỏi thường gặp

Ứng tuyển telesale mà nói ngại gọi điện có bị loại ngay không?

Không nhất thiết, nhưng bạn phải có bằng chứng đã gọi được và đang tăng số cuộc gọi. Nếu nỗi ngại còn nặng đến mức né gần hết cuộc gọi, nên cân nhắc lại vị trí, vì telesale gần như toàn bộ là gọi điện.

Có nên nói điểm yếu là quá cầu toàn khi phỏng vấn sales?

Không nên dùng làm câu trả lời chính, vì nghe như điểm mạnh đội lốt và người phỏng vấn đã nghe quá nhiều. Nếu cầu toàn là thật, hãy nói rõ nó gây hậu quả gì, ví dụ chuẩn bị báo giá quá lâu làm khách chờ.

Nên kể một hay hai điểm yếu khi phỏng vấn kinh doanh?

Một điểm kể kỹ là đủ, kèm việc đang sửa và mức còn lại. Nếu người phỏng vấn hỏi thêm, chuẩn bị sẵn điểm thứ hai nhẹ hơn. Kể nhiều điểm cùng lúc làm câu trả lời loãng và người nghe chỉ nhớ phần tiêu cực.

Người hướng nội có làm kinh doanh được không và nói sao khi phỏng vấn?

Làm được, nhất là kinh doanh cần nghe kỹ và chuẩn bị kỹ cho khách doanh nghiệp. Khi phỏng vấn, nói hướng nội như một đặc điểm kèm cách làm việc: chuẩn bị câu hỏi trước, ghi chép đều, nghỉ ngắn giữa các cuộc gặp dài.

Nếu người phỏng vấn hỏi điểm yếu lớn nhất trong nghề bán hàng của bạn là gì?

Họ đang hỏi điểm yếu ngay trong việc chính, nên đừng né sang điểm yếu ngoài nghề. Chọn một điểm thật như ngại đề nghị chốt hay ghi chép chưa đều, kể hậu quả, việc đã đổi và mức hiện tại trong vòng một phút.

Có nên nói điểm yếu do môi trường làm việc cũ gây ra không?

Không nên. Nói điểm yếu là nói về mình. Đổ cho môi trường cũ dễ nghe như than phiền và làm người hỏi lo bạn sẽ nói điều tương tự về nơi mới. Bối cảnh chỉ nhắc ngắn để người nghe hiểu, trọng tâm vẫn là việc của bạn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138