Khi phỏng vấn lễ tân khách sạn, câu hỏi về khách phàn nàn gần như luôn có, và người hỏi không chờ một câu trả lời hoàn hảo mà chờ một trình tự: nghe hết, nhận phần của khách sạn, đưa phương án trong quyền mình, báo người có quyền khi vượt mức, rồi theo dõi lại. Ứng viên nói được trình tự đó bằng lời bình thường, kèm một chuyện thật dù nhỏ, thường được đánh giá cao hơn người thuộc lòng các khẩu hiệu dịch vụ.
Bài dưới đây đi qua những tình huống phàn nàn hay được hỏi nhất ở vị trí lễ tân, câu trả lời mẫu cho người mới và người có kinh nghiệm, những cách nói nghe như khiêm tốn mà thật ra đang đổ lỗi hoặc tự hạ, và phần giới thiệu bản thân ngắn gọn để mở đầu buổi phỏng vấn.
Vì sao câu hỏi khách phàn nàn gần như luôn có
Lễ tân là người đầu tiên và cuối cùng khách gặp. Khi có chuyện không vừa ý, dù lỗi nằm ở bộ phận buồng phòng, bảo trì hay đặt phòng, khách vẫn đi thẳng xuống quầy. Người phỏng vấn biết rằng ứng viên sẽ phải đứng ở vị trí đó nhiều lần mỗi tuần, nên họ muốn nghe trước cách bạn phản ứng.
Có ba điều họ lắng nghe. Thứ nhất, bạn có giữ được giọng bình tĩnh khi bị nói nặng không. Thứ hai, bạn có biết phân biệt việc mình tự xử lý được với việc phải báo cấp trên không. Thứ ba, bạn có nói xấu đồng nghiệp ở bộ phận khác trước mặt khách không. Điều thứ ba hay bị bỏ qua, nhưng một câu như "dạ chắc bên buồng phòng quên" nói với khách là đủ để người phỏng vấn ghi một dấu trừ.
Khiêm tốn ở đây không phải là nhận hết lỗi về mình hay hứa đền bù vượt quyền. Đó là nhận rằng khách đang không vui vì một chuyện có thật, nói thay mặt khách sạn chứ không đẩy về một bộ phận, và nói rõ giới hạn của mình một cách đàng hoàng.
Trình tự năm bước nên có trong mọi câu trả lời
Dù tình huống là phòng chưa dọn, máy lạnh hỏng hay sai loại giường, câu trả lời mạnh thường đi qua năm bước dưới đây. Bạn không cần đọc tên từng bước, chỉ cần để người nghe nhận ra chúng trong câu chuyện của mình:
- Nghe hết, không cắt lời. Ghi lại số phòng, tên khách, điều khách nói. Khách nói xong mới trả lời.
- Xin lỗi về trải nghiệm của khách, thay mặt khách sạn, chưa cần biết lỗi ở đâu. "Em xin lỗi anh vì phòng chưa sẵn sàng như anh mong."
- Đưa phương án trong quyền mình: đổi phòng cùng hạng nếu còn, gọi bảo trì lên ngay, mời khách ngồi chờ ở sảnh với nước uống, gửi hành lý.
- Báo trưởng ca hoặc quản lý khi vượt quyền, ví dụ khách đòi giảm giá, nâng hạng, hoàn tiền. Nói với khách rõ ràng: "Phần này em xin ý kiến quản lý và báo lại anh trong vòng mười lăm phút."
- Theo dõi lại: gọi lên phòng sau khi xử lý, ghi vào sổ giao ca để ca sau biết, và báo bộ phận liên quan để chuyện không lặp.
Bước năm là chỗ phân biệt người làm lâu và người mới. Nếu bạn có kinh nghiệm, kể một lần bạn gọi lại cho khách sau khi xử lý và khách phản ứng thế nào. Nếu bạn là người mới, nói rằng bạn hiểu việc ghi sổ giao ca quan trọng vì [lý do], và hỏi khách sạn đang dùng cách ghi nào.
Câu trả lời mẫu: phòng chưa dọn khi khách đã tới nhận
Đây là tình huống được hỏi nhiều nhất vì nó xảy ra thật, nhất là mùa cao điểm khi khách trả phòng muộn. Câu hỏi thường có dạng: "Khách tới nhận phòng đúng giờ nhưng phòng chưa dọn xong, khách bực, em xử lý thế nào?"
Câu mẫu cho người mới: "Dạ em sẽ xin lỗi khách trước, nói thật là phòng đang được dọn và hỏi buồng phòng xem còn khoảng bao lâu để báo khách thời gian cụ thể. Trong lúc chờ, em mời khách gửi hành lý ở quầy, ngồi sảnh và dùng nước. Nếu có phòng cùng hạng đã sẵn sàng, em hỏi trưởng ca xem có đổi được không. Em chưa làm lễ tân nên chưa biết khách sạn mình có quy định gì thêm cho trường hợp này, em mong được hướng dẫn."
Câu mẫu cho người có kinh nghiệm: "Ở chỗ cũ em gặp chuyện này khá thường vào cuối tuần. Em hay làm ba việc cùng lúc: báo khách thời gian chờ cụ thể, mời khách gửi đồ và nghỉ ở sảnh, rồi gọi buồng phòng ưu tiên phòng đó. Có lần [chuyện thật, ví dụ khách đi cùng em bé mệt], em xin trưởng ca cho khách lên một phòng trống tạm để nghỉ. Sau đó em ghi lại để ca sau sắp lịch dọn sớm hơn cho phòng đã có khách đặt nhận sớm."
Chú ý câu "em chưa làm lễ tân nên chưa biết khách sạn mình có quy định gì thêm" trong mẫu người mới. Đó là khiêm tốn đúng chỗ: thừa nhận điều chưa biết đi kèm thái độ muốn học, không phải câu "em không biết làm sao".
Thêm ba tình huống phàn nàn và cách trả lời
Khách phàn nàn phòng ồn vì phòng bên cạnh. Câu mẫu: "Em xin lỗi khách, hỏi rõ tiếng ồn từ đâu, rồi gọi lịch sự sang phòng bên nhắc nhẹ hoặc nhờ bảo vệ. Nếu khách vẫn không nghỉ được và khách sạn còn phòng, em xin ý kiến trưởng ca để đổi phòng. Em không hứa trước với khách điều mình chưa chắc làm được." Người hỏi muốn thấy bạn tôn trọng cả hai bên khách.
Khách nói đặt phòng giường đôi nhưng nhận phòng hai giường đơn. Câu mẫu: "Em kiểm lại thông tin đặt phòng trước mặt khách, không tranh cãi xem ai sai. Nếu đúng là bên mình nhầm, em xin lỗi và tìm phòng đúng loại. Nếu khách đặt qua bên trung gian và thông tin lệch, em vẫn tìm cách giúp khách trước, chuyện đối chiếu với bên trung gian để sau." Điểm cốt lõi: không bắt khách chứng minh mình đúng.
Khách đòi giảm giá vì máy lạnh hỏng một đêm. Câu mẫu: "Phần giảm giá em không tự quyết được. Em sẽ xin lỗi, gọi bảo trì ngay, đề nghị đổi phòng, rồi nói với khách là em ghi nhận yêu cầu và báo quản lý trong buổi sáng. Em báo lại khách kết quả trước giờ trả phòng." Nói rõ giới hạn quyền mà vẫn cho khách thấy có người lo việc của họ.
Câu nghe như khiêm tốn nhưng thật ra đổ lỗi hoặc tự hạ
Khi trả lời tình huống, có những câu nghe mềm mỏng nhưng người phỏng vấn đọc ra một thói quen không tốt. Bảng dưới gom các câu đó cùng cách nói lại:
| Câu dễ buột miệng | Người hỏi nghe ra | Nói lại thế này |
|---|---|---|
| "Dạ lỗi bên buồng phòng chứ không phải lễ tân" | Đẩy lỗi, chia rẽ bộ phận | "Em xin lỗi thay mặt khách sạn, rồi báo buồng phòng để xử lý" |
| "Em sẽ chiều khách hết mức" | Hứa vượt quyền, dễ gây thiệt cho khách sạn | "Em làm hết phần trong quyền mình, phần còn lại em xin ý kiến quản lý" |
| "Em hay bị run khi khách to tiếng" | Chưa có cách tự giữ bình tĩnh | "Khi khách to tiếng em nói chậm lại và ghi chép, việc đó giúp em bình tĩnh" |
| "Em mới nên chắc làm chưa tốt" | Tự hạ, không có thông tin | "Em chưa làm lễ tân, em đã quen [việc gần nhất] và đang học [phần việc]" |
| "Khách nào cũng đúng" | Khẩu hiệu học thuộc | "Khách không vui là chuyện thật, em lo phần trải nghiệm trước, chuyện đúng sai để sau" |
Giới thiệu bản thân ngắn trước khi vào tình huống
Phần giới thiệu ở vị trí lễ tân nên nhắc đến ba thứ người tuyển quan tâm: khả năng giao tiếp (bao gồm ngoại ngữ ở mức thật), sự cẩn thận với giấy tờ và tiền, và khả năng làm ca kíp, kể cả ca đêm. Giữ trong khoảng một phút.
Mẫu: "Dạ em tên [tên], em [đang học / đã tốt nghiệp] ngành [ngành]. Em [đã làm / chưa làm] lễ tân, việc gần nhất em làm là [việc thật] trong [thời gian], ở đó em quen [nhận đặt chỗ, trả lời điện thoại, thu tiền, ghi sổ]. Em nói tiếng Anh ở mức [mức thật, ví dụ giao tiếp cơ bản với khách nhận phòng, chưa thật trôi chảy khi khách hỏi chuyện dài]. Em làm được cả ca đêm. Em ứng tuyển ở đây vì [lý do cụ thể]."
Câu về ngoại ngữ là chỗ nhiều người phóng đại. Người phỏng vấn thường chuyển sang tiếng Anh vài câu ngay sau đó để kiểm tra. Nói đúng mức và kèm việc đang học, ví dụ "em đang luyện các câu hay gặp khi khách hỏi đường và hỏi giờ ăn sáng", an toàn và dễ được thông cảm hơn nhiều so với việc bị lộ ngay trong buổi.
Nếu bạn từng làm lễ tân, thêm một chi tiết về quy mô: khách sạn khoảng bao nhiêu phòng, khách chủ yếu là khách đoàn hay khách lẻ, bạn dùng phần mềm quản lý phòng ở mức nào. Chi tiết nhỏ mà thật cho thấy bạn hiểu nghề hơn mọi tính từ.
Điểm yếu nói thế nào cho hợp với nghề lễ tân
Câu hỏi điểm yếu ở vị trí lễ tân nên trả lời bằng một điểm yếu thật không làm hỏng việc cốt lõi. Những điểm yếu dễ khiến người tuyển lo là: hay nhầm tiền, hay quên bàn giao, không chịu được ca đêm, dễ nổi nóng. Nếu đó là điểm yếu thật của bạn, cân nhắc kỹ vị trí này có hợp với mình không trước khi đi phỏng vấn.
Những điểm yếu nói được kèm cách sửa: "Em hơi chậm khi nhập thông tin vào phần mềm mới, em thường xin ngồi cạnh người cũ một hai ca để quen." Hoặc "Em hay muốn tự làm cho xong thay vì nhờ đồng nghiệp lúc quầy đông, em đang tập nói sớm khi thấy mình không kịp." Hoặc "Tiếng Anh của em đủ cho các câu hay gặp, chưa đủ khi khách phàn nàn dài, em đang luyện riêng phần xin lỗi và đưa phương án."
Một điểm yếu nói tốt có ba phần: cái chưa tốt, tình huống nó lộ ra, và việc bạn đang làm để sửa. Bỏ phần thứ ba, câu trả lời biến thành lời than. Bỏ phần thứ nhất, câu trả lời biến thành lời khoe trá hình như "điểm yếu của em là quá cầu toàn", mà người làm tuyển dụng đã nghe quá nhiều lần.
Câu hỏi thường gặp
Phỏng vấn lễ tân khách sạn thường hỏi những tình huống nào?
Hay gặp nhất là phòng chưa dọn khi khách tới, khách phàn nàn ồn, sai loại phòng, khách đòi giảm giá, khách trả phòng muộn, khách để quên đồ và khách nói chuyện không lịch sự. Người hỏi chủ yếu muốn nghe trình tự xử lý và giới hạn quyền của bạn.
Chưa làm lễ tân thì trả lời tình huống thế nào cho thuyết phục?
Dựa vào trình tự nghe, xin lỗi, đưa phương án trong quyền, báo cấp trên, theo dõi lại, rồi nói thật rằng bạn chưa biết quy định riêng của khách sạn và mong được hướng dẫn. Nếu có chuyện tương tự ở việc cũ, như xử lý khách phàn nàn khi bán hàng, kể ngắn.
Có nên hứa đền bù hay giảm giá cho khách trong câu trả lời không?
Không nên tự hứa trong câu trả lời. Người phỏng vấn muốn thấy bạn biết giới hạn quyền của lễ tân. Câu an toàn là bạn ghi nhận yêu cầu, xin ý kiến quản lý và báo lại khách trong một khoảng thời gian cụ thể.
Tiếng Anh chưa tốt có nên ứng tuyển lễ tân không?
Vẫn có thể ứng tuyển ở nhiều khách sạn phục vụ khách trong nước chủ yếu, miễn bạn nói đúng mức tiếng Anh của mình. Nói kèm phần bạn đang luyện, ví dụ các câu nhận phòng, chỉ đường, xin lỗi. Phóng đại rồi bị kiểm tra tại chỗ mới là điều bất lợi.
Bị hỏi về ca đêm thì nên trả lời thế nào?
Trả lời thật về khả năng của bạn. Nếu làm được, nói kèm bạn đã từng thức ca hoặc sắp xếp sinh hoạt ra sao. Nếu có giới hạn, như chỉ làm được ca đêm vài lần mỗi tuần, nói rõ ngay để khách sạn sắp lịch, tránh hứa rồi xin đổi.
Có nên nhắc chuyện khách sạn cũ làm chưa tốt khi kể kinh nghiệm không?
Nên tránh. Kể chuyện ở chỗ cũ theo hướng bạn đã học được gì và đã làm gì, không theo hướng chỗ cũ sai ở đâu. Người phỏng vấn sẽ hình dung bạn kể về khách sạn của họ y như vậy khi bạn rời đi.