Phỏng vấn nhân viên bán hàng online thường xoay quanh bốn việc: trả lời tin nhắn khách nhanh và đúng, đề nghị chốt đơn rõ ràng mà không ép, ghi đơn không sai, và xử lý đổi trả, đơn huỷ, đánh giá xấu một cách bình tĩnh. Câu trả lời mạnh kể những việc này bằng ví dụ thật, kèm một điểm yếu đúng nghề như gõ nhanh mà sót thông tin và cách bạn đang sửa.
Bán hàng online nhìn thì đơn giản, ngồi một chỗ trả lời tin nhắn. Người tuyển biết nó không đơn giản: một nhân viên trả lời sai kích cỡ, ghi nhầm địa chỉ hay nhắn cộc lốc lúc khách đang bực là đủ kéo theo đơn hoàn, tiền ship mất và một đánh giá xấu nằm đó rất lâu. Bài này đưa câu giới thiệu mẫu, bảng tin nhắn mẫu, cách đề nghị chốt tôn trọng khách, các tình huống đổi trả và đánh giá xấu, cùng điểm mạnh điểm yếu nên kể.
Việc của nhân viên bán hàng online và điều người hỏi lo nhất
Một ngày của nhân viên bán hàng online gồm trả lời tin nhắn trên trang bán hàng và các kênh nhắn tin, tư vấn kích cỡ, màu, cách dùng, lên đơn vào hệ thống, theo dõi tình trạng giao hàng, xử lý đổi trả, trả lời đánh giá. Ở cửa hàng nhỏ, bạn còn có thể phải đóng gói, chụp ảnh sản phẩm, đăng bài. Hãy đọc kỹ mô tả công việc để biết vị trí đang cần phần nào.
Điều người phỏng vấn lo nhất thường không phải bạn có trả lời được khách không, mà là bạn có cẩn thận không. Sai một chữ số trong số nhà, nhầm màu, quên ghi chú khách muốn giao giờ hành chính là những lỗi nhỏ mà tốn kém. Vì vậy họ hay hỏi về cách bạn kiểm tra đơn, cách bạn ghi lại yêu cầu đặc biệt của khách.
Điều lo thứ hai là giọng văn. Tin nhắn không có nét mặt, khách đọc chữ để đoán thái độ. Nhân viên nhắn “ok”, “k còn” hay để khách chờ cả buổi không trả lời sẽ làm mất khách mà không hề biết. Người tuyển muốn thấy bạn viết ngắn, đủ ý, lễ phép, và trả lời trong thời gian hợp lý ngay cả khi đang có nhiều cuộc trò chuyện cùng lúc.
Giới thiệu bản thân mẫu cho vị trí bán hàng online
Mẫu giả định cho người đã trực tin nhắn bán hàng thời trang khoảng một năm. Các phần trong ngoặc vuông thay bằng việc thật:
“Em là [tên], một năm trực tin nhắn và lên đơn cho một cửa hàng [loại hàng] bán qua mạng. Mỗi ca em thường trả lời cùng lúc vài cuộc trò chuyện. Việc em làm tốt nhất là hỏi rõ số đo, chiều cao cân nặng trước khi tư vấn cỡ, nên tỉ lệ khách đổi vì sai cỡ trong các đơn em lên giảm dần so với lúc em mới làm. Điểm em từng mắc là gõ nhanh nên có lần sót số nhà, đơn bị hoàn. Từ đó em đọc lại địa chỉ cho khách xác nhận trước khi chốt. Em ứng tuyển vì bên mình bán [loại hàng], loại khách hỏi kỹ hơn và em muốn học thêm phần tư vấn sâu.”
Với người chưa làm, lấy kinh nghiệm bán đồ cá nhân qua mạng, làm cộng tác viên cho người quen, hay trực trang của câu lạc bộ. Cấu trúc vẫn vậy: việc đã làm, một điều làm tốt có kết quả, một lỗi đã mắc và cách sửa, lý do chọn vị trí. Câu về lỗi cho thấy bạn tự xem lại việc của mình, rất hợp tinh thần khiêm tốn mà không tự hạ.
Kể chuyện trả lời khách: tin nhắn nên và không nên
Người phỏng vấn đôi khi đưa một tin nhắn của khách và bảo bạn trả lời ngay. Bảng dưới là vài tình huống thường gặp và cách viết.
| Khách nhắn | Trả lời không nên | Trả lời nên |
|---|---|---|
| Còn hàng không shop? | Còn. | Dạ chào anh chị, mẫu này bên em còn ạ. Anh chị cần màu và cỡ nào để em kiểm đúng giúp mình ạ? |
| Cao một mét sáu, nặng năm mươi cân mặc cỡ gì? | Cỡ M. | Dạ với số đo này anh chị mặc cỡ M vừa vặn; nếu thích rộng thoải mái thì cỡ L. Anh chị thường mặc ôm hay rộng ạ? |
| Sao đặt ba ngày chưa thấy hàng? | Bên vận chuyển chậm chứ không phải bên em. | Dạ em xin lỗi để anh chị chờ. Em kiểm tình trạng đơn ngay và báo lại anh chị trong ít phút ạ. |
| Hàng về không giống ảnh. | Ảnh thật mà chị. | Dạ em rất tiếc. Anh chị chụp giúp em sản phẩm nhận được để em đối chiếu và hướng dẫn đổi trả cho mình ạ. |
| Thôi để suy nghĩ đã. | Mai hết hàng đó chị. | Dạ vâng, anh chị cứ cân nhắc. Cần em giữ hàng hay tư vấn thêm gì thì anh chị nhắn em nhé. |
Điểm chung của cột phải: chào, trả lời đúng câu hỏi, hỏi thêm một câu để tư vấn đúng, và không đổ lỗi hay doạ hết hàng. Khi kể trong phỏng vấn, bạn nói thêm rằng mọi tin nhắn đều trả lời trong khung thời gian cửa hàng đặt ra, kể cả khi chỉ để báo “em đang kiểm, anh chị chờ em chút”.
Đề nghị chốt đơn mà không ép
Hỏi một câu rõ ràng ở cuối. Sau khi tư vấn xong, hỏi “anh chị muốn em lên đơn luôn không ạ?” hoặc “anh chị muốn lấy màu nào ạ?”. Một câu đề nghị rõ ràng giúp khách quyết, còn im lặng chờ khách tự đặt thường làm khách trôi đi.
Không tạo khan hiếm giả. Câu “chỉ còn một chiếc cuối cùng” khi kho còn nhiều, hay “ưu đãi hết trong mười phút” khi không có ưu đãi nào, là nói sai. Kể với người phỏng vấn rằng bạn chỉ báo sắp hết khi thật sự sắp hết.
Tôn trọng câu “để suy nghĩ”. Chào lịch sự, để ngỏ, có thể nhắn lại một lần sau vài ngày nếu khách đồng ý nhận tin. Nhắn dồn nhiều lần làm khách chặn trang.
Gợi ý thêm khi có ích. Gợi ý món đi kèm khi nó giúp khách, như dây đeo cho chiếc túi khách vừa chọn. Khi kể chuyện này, nói rõ bạn gợi ý theo nhu cầu chứ không để tăng giá trị đơn bằng mọi giá.
Xác nhận đơn trước khi gửi. Đọc lại tên, số lượng, cỡ, màu, địa chỉ, giờ nhận cho khách xác nhận. Bước này giảm hẳn đơn hoàn và là chi tiết người phỏng vấn thích nghe.
Tình huống đổi trả và đơn bị huỷ, khách không nhận hàng
Câu hỏi về đổi trả gần như luôn có. Câu trả lời tốt bắt đầu bằng việc nghe và xem bằng chứng, rồi đi theo chính sách, phần ngoài chính sách thì hỏi người có quyền. Mẫu: “Khi khách báo sản phẩm lỗi hay không đúng, em xin lỗi trước, nhờ khách gửi ảnh, đối chiếu với đơn. Nếu đúng lỗi bên mình em hướng dẫn đổi theo chính sách và báo thời gian. Nếu khách muốn đổi vì không thích nữa, em xem chính sách có cho không; ngoài chính sách thì em hỏi quản lý chứ không tự hứa.”
Với khách đặt rồi không nhận, thường gọi là bom hàng, người phỏng vấn muốn nghe bạn biết phòng trước và không trút bực lên khách. Kể rằng bạn xác nhận đơn kỹ trước khi gửi, với đơn giá trị cao thì gọi xác nhận lại, và khi đơn bị trả về thì ghi chú vào hệ thống theo quy định của cửa hàng. Đừng kể chuyện nhắn tin trách móc khách hay đăng thông tin khách lên mạng; đó là việc vi phạm quyền riêng tư và có thể vi phạm pháp luật.
Nếu có lần bạn xử lý chưa tốt, kể ngắn: “Hồi đầu có lần em nhắn khách hơi gắt khi khách đòi đổi quá hạn, khách không vui. Sau đó em học cách giải thích chính sách nhẹ nhàng và đề nghị phương án khác trong khả năng.” Chi tiết này làm câu trả lời thật hơn.
Đánh giá xấu công khai và điểm yếu đúng nghề
Đánh giá một sao nằm công khai trên trang bán hàng là nỗi lo của mọi cửa hàng online. Khi được hỏi, nói về cách trả lời: cảm ơn khách đã phản hồi, xin lỗi về trải nghiệm chưa tốt, không tranh cãi công khai, mời khách nhắn riêng để xử lý cụ thể, rồi xử lý thật. Không nhờ người khác vào đánh giá tốt để đẩy đánh giá xấu xuống, không xin khách xoá đánh giá đổi lấy quà. Người tuyển nghiêm túc sẽ đánh giá cao khi bạn tự nói những điều này.
Về điểm yếu, chọn điều đúng nghề và đang sửa. Gợi ý: gõ nhanh nên dễ sót thông tin, và bạn đã thêm bước đọc lại đơn; hay quên ghi chú yêu cầu đặc biệt của khách, và bạn đã dùng mục ghi chú bắt buộc; ngại trả lời khách đang bực nên trả lời chậm, và bạn đã tập trả lời ngay một câu ghi nhận trước rồi mới kiểm tra. Mỗi điểm kèm một việc cụ thể.
Về điểm mạnh, chọn thứ có bằng chứng: tỉ lệ đơn sai giảm dần sau khi bạn thêm bước kiểm, khách quay lại hỏi đích danh bạn, trưởng ca giao bạn hướng dẫn người mới. Nói bằng xu hướng và nhận xét của người khác, không cần khoe số lượng đơn. Cách kể như vậy vừa thật, vừa khiêm tốn, vừa đủ để người tuyển thấy bạn làm được việc.
Nên hỏi lại cửa hàng những gì ở cuối buổi phỏng vấn
Vài câu hỏi đúng giúp bạn hiểu việc thật và cho người tuyển thấy bạn đã nghĩ kỹ về công việc bán hàng online:
- Mỗi ca thường có khoảng bao nhiêu cuộc trò chuyện cùng lúc, và có người hỗ trợ khi đông như dịp khuyến mãi lớn không?
- Chính sách đổi trả hiện hành của cửa hàng ra sao, và nhân viên trực tin nhắn được tự quyết đến mức nào?
- Đơn được lên vào hệ thống nào, có bước kiểm tra chéo trước khi gửi đi không?
- Ai trả lời đánh giá công khai của khách, nhân viên trực hay quản lý?
- Kết quả công việc được đánh giá theo số đơn, tỉ lệ khách hài lòng, hay tỉ lệ đơn sai, đơn hoàn?
- Ca làm, ngày nghỉ và người thay ca được sắp xếp thế nào?
Không cần hỏi hết, chọn hai ba câu bạn thật sự muốn biết. Câu về mức tự quyết khi đổi trả đặc biệt hữu ích: nó cho bạn biết sẽ phải hỏi ý ai mỗi khi khách đòi điều ngoài chính sách, và cho người tuyển thấy bạn hiểu ranh giới quyền hạn của mình.
Câu hỏi thường gặp
Bán hàng online có cần kinh nghiệm không?
Nhiều cửa hàng nhận người mới nếu bạn gõ chữ nhanh, viết đúng chính tả, cẩn thận và lễ phép. Kinh nghiệm bán đồ cá nhân qua mạng hay làm cộng tác viên cho người quen đều kể được khi phỏng vấn, miễn có ví dụ cụ thể.
Phỏng vấn bán hàng online có bị cho làm bài trả lời tin nhắn không?
Có nơi cho bạn trả lời vài tin nhắn mẫu ngay tại chỗ. Họ xem cách chào, cách hỏi lại để tư vấn đúng, chính tả và giọng văn. Viết ngắn, đủ ý, lễ phép, không dùng chữ viết tắt kiểu nhắn tin với bạn bè.
Nên trả lời thế nào khi bị hỏi về khách bom hàng?
Nói về cách phòng trước như xác nhận đơn kỹ và gọi lại với đơn giá trị cao, rồi cách xử lý theo quy định cửa hàng khi đơn bị trả. Không kể chuyện trách móc khách hay công khai thông tin khách trên mạng.
Có nên nói mình có thể trực tin nhắn cả đêm không?
Chỉ nói đúng khung giờ bạn làm được lâu dài. Hứa trực khuya liên tục để được nhận rồi không giữ được sẽ ảnh hưởng tới công việc và sức khoẻ. Hỏi lại cửa hàng về ca làm và người thay ca.
Điểm yếu nào nên kể khi phỏng vấn bán hàng online?
Chọn điểm yếu đúng nghề và đang sửa, như gõ nhanh nên dễ sót thông tin, hay quên ghi chú yêu cầu đặc biệt. Kể hậu quả từng gặp, bước kiểm bạn đã thêm, và mức hiện tại. Tránh điểm yếu về thái độ với khách.
Có nên kể số đơn mỗi ngày mình chốt được ở chỗ cũ?
Nên nói khoảng số cuộc trò chuyện bạn xử lý trong một ca để người hỏi hình dung nhịp việc, nhưng không nên kể doanh thu hay thông tin khách của chỗ cũ. Xu hướng như đơn sai giảm dần thuyết phục hơn một con số lớn.