KhiemTon.comKhiêm Tốn
Kế toán, tài chính, ngân hàng

Phỏng vấn chuyên viên tín dụng ngân hàng: câu mẫu về chỉ tiêu, rủi ro và khách khó

Phỏng vấn chuyên viên tín dụng hay hỏi chỉ tiêu, rủi ro và khách khó. Cách trả lời cho thấy bạn tìm được khách mà vẫn giữ nguyên tắc thẩm định, kèm câu mẫu.

Bank credit officer in a white shirt sitting beside a small business owner at a shop counter, both looking at blank papers, hands only in focus, soft daylight, teal tones

Phỏng vấn chuyên viên tín dụng, người hỏi muốn nghe bạn cân được hai việc kéo ngược nhau: chạy chỉ tiêu tìm khách và giữ nguyên tắc thẩm định để không cho vay sai. Câu trả lời tốt nói thẳng rằng chỉ tiêu là áp lực thật, kể cách bạn tìm khách bằng việc làm cụ thể, và cho thấy bạn sẵn sàng từ chối hồ sơ không đủ điều kiện dù đang thiếu chỉ tiêu.

Bài này dành cho người ứng tuyển vị trí tín dụng hoặc quan hệ khách hàng cá nhân, doanh nghiệp nhỏ: giới thiệu bản thân, câu hỏi về chỉ tiêu, câu hỏi về rủi ro, tình huống khách khó, và những câu hớ hay gặp. Bài không bàn về sản phẩm vay hay lãi suất của ngân hàng nào, không khuyên ai vay; quy định cho vay thay đổi theo thời kỳ, nên trước buổi phỏng vấn bạn cần đọc lại văn bản hiện hành. Vị trí giao dịch viên quầy là chủ đề khác, không bàn ở đây.

Hội đồng tuyển tín dụng đang lo điều gì

Người phỏng vấn chuyên viên tín dụng thường là trưởng phòng khách hàng và đôi khi có người của bộ phận quản lý rủi ro. Họ từng thấy hai kiểu nhân viên làm khổ chi nhánh. Kiểu thứ nhất giỏi tìm khách nhưng bỏ qua dấu hiệu bất thường để kịp chỉ tiêu, rồi khoản vay thành nợ xấu sau một hai năm. Kiểu thứ hai cẩn thận đến mức không ra được hồ sơ nào. Họ tìm người ở giữa.

Vì vậy câu "em có chịu được áp lực chỉ tiêu không" và câu "nếu khách quen của sếp không đủ điều kiện thì em làm gì" thực chất là một câu hỏi. Người hỏi muốn biết khi hai áp lực đụng nhau, bạn đứng ở đâu.

Ngoài ra họ lắng nghe khả năng giao tiếp với chủ hộ kinh doanh, người làm nông, chủ xưởng nhỏ, những người không nói ngôn ngữ ngân hàng. Một ứng viên kể được cách mình giải thích hồ sơ cho người bán hàng ở chợ thường được đánh giá cao hơn người thuộc lòng các chỉ số tài chính.

Giới thiệu bản thân cho vị trí tín dụng

Phần giới thiệu nên có nền chuyên môn tài chính, một trải nghiệm tìm khách hoặc bán hàng, và một chi tiết cho thấy bạn cẩn thận với rủi ro. Thiếu một trong ba, người nghe sẽ hỏi bù, và bạn mất thế chủ động.

Câu mẫu người mới: "Em là [tên], tốt nghiệp chuyên ngành tài chính ngân hàng. Em thực tập ở phòng khách hàng cá nhân của một chi nhánh, được giao thu thập hồ sơ, đi cùng anh chị thẩm định thực tế hai hộ kinh doanh. Có một hồ sơ em thấy doanh thu khai trên giấy cao hơn nhiều so với lượng khách em quan sát tại cửa hàng, em ghi lại và báo anh hướng dẫn. Trước đó em làm bán hàng bán thời gian một năm, nên em quen với việc tìm khách và bị từ chối."

Câu mẫu người đã làm: "Em có [số] năm làm quan hệ khách hàng cá nhân, phụ trách nhóm hộ kinh doanh ở [khu vực]. Em đạt chỉ tiêu phần lớn các quý, có hai quý không đạt do em từ chối một số hồ sơ không đủ điều kiện. Danh mục em quản lý giữ tỷ lệ nợ quá hạn thấp so với mặt bằng phòng. Em muốn chuyển sang mảng doanh nghiệp nhỏ để học thêm phần thẩm định báo cáo tài chính." Chú ý câu "có hai quý không đạt": nói thẳng điều đó kèm lý do lại là điểm cộng với người tuyển hiểu nghề.

Trả lời câu hỏi về chỉ tiêu mà không thổi phồng

Thừa nhận áp lực là thật. Câu "em không thấy chỉ tiêu là áp lực" không ai tin. Nói rằng đó là áp lực bạn chấp nhận vì là một phần của nghề, và kể cách bạn quản lý nó.

Kể nguồn khách bằng việc làm cụ thể. Câu mẫu: "Em giữ liên lạc định kỳ với khách cũ, nhờ khách hài lòng giới thiệu, và đi thực tế ở các khu chợ, cụm xưởng trong địa bàn để hiểu nhu cầu." Không cần nêu con số doanh số; nói tỷ lệ hoặc mô tả là đủ.

Không hứa vượt chỉ tiêu ngay. Người mới hứa "em sẽ đạt chỉ tiêu từ tháng đầu" dễ bị nghĩ là chưa hiểu thời gian cần để xây khách. Câu tốt hơn: "Em hiểu mấy tháng đầu là xây dựng nguồn khách, em sẽ báo cáo tiến độ hằng tuần để trưởng phòng điều chỉnh kịp."

Nói rõ ranh giới. Kết câu trả lời bằng một ý: áp lực chỉ tiêu không làm bạn bỏ qua bước thẩm định hay hướng dẫn khách làm hồ sơ không đúng. Một câu thôi, nhưng người hỏi đang chờ đúng câu đó.

Tình huống khách khó: trả lời theo trình tự

Một số tình huống hay được đưa ra: khách nổi nóng vì hồ sơ bị trả, khách quen của cấp trên không đủ điều kiện, khách đề nghị "cảm ơn" để được duyệt nhanh. Trình tự trả lời chung:

  1. Nghe hết điều khách muốn và lý do khách khó chịu, không ngắt lời để giải thích ngay.
  2. Giải thích bằng lời thường vì sao hồ sơ chưa đủ, chỉ ra phần cần bổ sung nếu có thể bổ sung.
  3. Không hứa kết quả mình không quyết định được; nói rõ khâu nào do bộ phận nào xem xét.
  4. Với đề nghị quà cáp hay lợi ích riêng: từ chối dứt khoát, lịch sự, và báo cấp trên theo quy định của ngân hàng.
  5. Với áp lực từ người quen của cấp trên: xử lý hồ sơ như mọi hồ sơ khác, ghi chép đầy đủ, trình bày thẳng với cấp trên về điểm chưa đạt.

Câu mẫu cho tình huống khách quen của sếp: "Em sẽ thẩm định như mọi hồ sơ, và nếu hồ sơ chưa đạt em báo lại với anh chị trưởng phòng những điểm cụ thể, kèm phương án khách có thể bổ sung. Em nghĩ làm vậy cũng là bảo vệ anh chị, vì nếu khoản vay có vấn đề sau này thì người giới thiệu cũng khó xử."

Nói thế này, đừng nói thế kia

Những câu hớ phổ biến nhất ở vòng phỏng vấn tín dụng.

Đừng nóiVì saoNói thế này
"Em sẽ cố giải ngân càng nhiều càng tốt."Nghe như bỏ qua rủi ro"Em muốn giải ngân những khoản em hiểu rõ và theo dõi được."
"Khách nào em cũng thuyết phục vay được."Đi ngược vai trò thẩm định"Em tìm hiểu nhu cầu thật, có khách em khuyên chưa nên vay lúc này."
"Em không giỏi phân tích tài chính lắm."Tự hạ, chung chung"Phần đọc báo cáo tài chính doanh nghiệp em mới làm cùng người hướng dẫn, em đang học thêm."
"Hồ sơ thiếu thì em hướng dẫn khách làm cho đủ."Có thể hiểu là làm đẹp hồ sơ"Hồ sơ thiếu em hướng dẫn khách bổ sung giấy tờ thật, không chấp nhận giấy tờ không đúng."
"Ngân hàng cũ chỉ tiêu vô lý lắm."Kể xấu nơi cũ"Chỉ tiêu ở chỗ cũ khá cao, em học được cách lên kế hoạch khách theo tháng."

Câu hỏi về rủi ro: nói được cách nhìn một hồ sơ

Người của bộ phận quản lý rủi ro thường hỏi: "Khi gặp một hộ kinh doanh muốn vay, em nhìn những gì?" Câu hỏi này không đòi công thức, mà muốn biết bạn có thói quen kiểm từ nhiều nguồn hay chỉ tin giấy tờ khách đưa.

Một câu trả lời đủ ý đi qua bốn điểm: mục đích vay có rõ và hợp lý không; nguồn trả nợ đến từ đâu và có kiểm được không, chẳng hạn doanh thu đối chiếu với sao kê, hoá đơn, lượng hàng nhập; người vay có lịch sử trả nợ ra sao theo thông tin tín dụng; và tài sản bảo đảm nếu có thì là phương án dự phòng chứ không phải lý do chính để cho vay. Câu mẫu: "Em coi nguồn trả nợ là điều quan trọng nhất. Tài sản bảo đảm tốt mà dòng tiền không rõ thì em vẫn thấy hồ sơ chưa ổn."

Nếu người hỏi đưa ra một tình huống giả định có dấu hiệu bất thường, như doanh thu tăng đột ngột ngay trước khi xin vay, đừng vội kết luận khách gian dối. Nói rằng bạn sẽ hỏi lý do, xin thêm chứng từ đối chiếu, đi thực tế nếu cần, và ghi lại nhận định để cấp phê duyệt cân nhắc. Đó là cách nhìn của người làm nghề: hoài nghi có phương pháp, không phán xét.

Khi chính mình là người khuyên khách chưa nên vay

Một câu ít người chuẩn bị nhưng hay được hỏi ở các chi nhánh coi trọng khách lâu dài: "Đã bao giờ em khuyên khách không nên vay chưa?" Với người mới, câu này nghe như đi ngược chỉ tiêu. Thực ra người hỏi muốn biết bạn có nhìn khách như một mối quan hệ nhiều năm hay chỉ một khoản giải ngân.

Câu mẫu: "Hồi thực tập em đi cùng chị hướng dẫn gặp một chủ quán muốn vay để mở thêm chi nhánh thứ hai. Sau khi xem sổ sách, chị và em thấy quán đầu mới chạy được vài tháng, dòng tiền chưa ổn định. Chị khuyên anh ấy chờ thêm một thời gian và hẹn quay lại xem tiếp. Em học được rằng giữ được một khách tốt về lâu dài quan trọng hơn một hồ sơ trong tháng."

Câu chuyện này phải là chuyện thật bạn đã chứng kiến hoặc tham gia; đừng dựng chuyện. Nếu chưa từng gặp, nói thẳng là chưa có dịp và mô tả bạn sẽ làm gì khi gặp. Người tuyển nghe được sự thật thà ấy, và nó khớp với hình ảnh một chuyên viên tín dụng đáng tin.

Câu hỏi thường gặp

Chưa từng làm ngân hàng có ứng tuyển chuyên viên tín dụng được không?

Được, nhiều nơi tuyển người mới có nền tài chính và kỹ năng giao tiếp tốt. Hãy kể trải nghiệm bán hàng, tìm khách, hay thực tập liên quan, và cho thấy bạn hiểu vai trò thẩm định. Phần nghiệp vụ ngân hàng thường được đào tạo sau khi vào.

Từng không đạt chỉ tiêu có nên kể không?

Nếu được hỏi thì nên kể thật, kèm lý do và việc bạn đã làm sau đó. Không đạt vì từ chối hồ sơ không đủ điều kiện là lý do người hiểu nghề tôn trọng. Không đạt vì thiếu kế hoạch thì kể thêm thay đổi trong cách làm.

Có cần thuộc quy định cho vay trước khi phỏng vấn không?

Không cần thuộc từng điều nhưng nên hiểu nguyên tắc chung về điều kiện vay, tài sản bảo đảm, mục đích vay và khả năng trả nợ. Quy định có thể thay đổi nên hãy đọc lại văn bản hiện hành. Khi không nhớ chắc, nói rõ sẽ tra lại.

Bị hỏi về lãi suất hay sản phẩm cụ thể thì trả lời thế nào?

Nếu đã tìm hiểu sản phẩm của ngân hàng đang ứng tuyển, nói ngắn gọn điều mình biết. Nếu không chắc, nói thật và cho biết bạn sẽ tìm hiểu trong thời gian đào tạo. Đừng đoán con số, vì sai số liệu là điều tối kỵ ở vị trí này.

Nên nói điểm mạnh gì cho vị trí tín dụng?

Nên chọn những điểm cho thấy cả hai mặt của nghề: khả năng tìm và giữ khách, và sự cẩn trọng khi thẩm định. Mỗi điểm kèm một ví dụ như từng phát hiện số liệu khai không khớp thực tế, hoặc giữ liên lạc với khách cũ lâu năm.

Khách đề nghị quà để được duyệt nhanh thì trả lời phỏng vấn ra sao?

Nói rõ bạn từ chối dứt khoát và lịch sự, giải thích với khách rằng hồ sơ được xét theo quy trình, rồi báo cấp trên theo quy định nội bộ. Câu trả lời ngắn, không do dự, là điều hội đồng chờ nghe ở câu hỏi này.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138