KhiemTon.comKhiêm Tốn
Kỹ thuật, công nghệ thông tin

Phỏng vấn kỹ sư xây dựng: kể công trình đã tham gia đúng với phần việc của mình

Phỏng vấn kỹ sư xây dựng: kể công trình đúng vai trò hiện trường, giám sát hay dự toán, nói về an toàn, sự cố, va chạm với thầu phụ và điểm yếu không đáng lo.

Young site engineer in a white hard hat seen from behind, standing on a concrete slab with rebar grid, pointing toward a crane at dusk, construction site in Binh Duong

Khi phỏng vấn kỹ sư xây dựng, cách kể công trình thuyết phục nhất là nói rõ vai trò của bạn ở công trình đó, giai đoạn bạn có mặt và hạng mục bạn trực tiếp chịu trách nhiệm, thay vì nhận cả công trình là của mình. Người phỏng vấn trong ngành thường đã đi nhiều công trường; họ biết một tòa nhà có hàng chục kỹ sư, và họ chỉ tin khi chi tiết bạn kể khớp với đúng phần việc bạn nói mình làm.

Bài viết dành cho kỹ sư hiện trường, kỹ sư giám sát, kỹ sư dự toán và khối lượng, kỹ sư thiết kế kết cấu ở mức đi phỏng vấn. Nội dung gồm cách giới thiệu bản thân, cách kể công trình theo vai trò, câu hỏi an toàn lao động, tình huống sự cố, chuyện va chạm với thầu phụ và chủ đầu tư, và điểm yếu có thể kể. Không đi sâu kỹ thuật thi công; mọi yêu cầu kỹ thuật cụ thể cần đối chiếu tiêu chuẩn và quy định hiện hành.

Vì sao "em làm tòa nhà hai mươi tầng" dễ phản tác dụng

Nhiều kỹ sư trẻ mở đầu bằng danh sách công trình lớn đã đi qua: chung cư, nhà xưởng, cầu, trường học. Đọc trên giấy thì ấn tượng, nhưng khi người phỏng vấn hỏi "ở công trình đó em phụ trách gì, từ tầng mấy đến tầng mấy, em ký nghiệm thu những gì", câu trả lời thường lúng túng. Khoảng cách giữa quy mô công trình và phần việc thật làm người nghe nghi ngờ cả những điều bạn nói đúng.

Ngành xây dựng có một đặc điểm: trách nhiệm được ghi lại bằng nhật ký công trình, biên bản nghiệm thu, chữ ký. Người phỏng vấn quen nghĩ theo cách đó. Họ muốn biết bạn đã ký vào đâu, chịu trách nhiệm gì nếu hạng mục đó có vấn đề. Kể đúng phần việc của mình, kể cả khi phần đó nhỏ, phù hợp với cách nghĩ ấy hơn nhiều.

Khiêm tốn trong ngành này không phải là nói nhỏ đi, mà là nói chính xác. "Em làm kỹ sư hiện trường phần thô từ móng đến tầng năm, quản lý hai tổ đội cốt thép và cốp pha" là một câu khiêm tốn và rất mạnh: nó có ranh giới, có quy mô, có trách nhiệm cụ thể. Người hỏi sẽ tự hỏi tiếp những gì họ quan tâm.

Câu mẫu giới thiệu theo vai trò

Bốn đoạn dưới là khung cho bốn vai trò phổ biến. Thay phần trong ngoặc vuông bằng chi tiết thật; không có số liệu chắc chắn thì nói bằng việc, đừng ước lượng cho đẹp.

  • Kỹ sư hiện trường: "Em là [tên], [số] năm làm kỹ sư hiện trường cho nhà thầu. Công trình gần nhất là [loại công trình], em phụ trách [hạng mục, phạm vi tầng hoặc khu vực], điều phối [số] tổ đội và làm hồ sơ nghiệm thu nội bộ cho phần đó. Việc em làm kỹ nhất là kiểm tra trước khi đổ bê tông, vì đó là chỗ sai rồi khó sửa nhất."
  • Kỹ sư giám sát: "Em làm giám sát phía chủ đầu tư [số] năm. Ở dự án [loại], em giám sát phần [hạng mục], ký biên bản nghiệm thu công việc và lập báo cáo tuần. Em từng yêu cầu dừng một mẻ đổ vì [lý do khái quát], dù tiến độ bị chậm nửa ngày."
  • Kỹ sư dự toán, khối lượng: "Em làm dự toán và đo bóc khối lượng [số] năm, chủ yếu cho [loại công trình]. Phần em làm tốt là đối chiếu khối lượng bản vẽ với thực tế thi công, phát hiện chỗ lệch trước khi thanh toán cho thầu phụ."
  • Kỹ sư thiết kế kết cấu: "Em làm thiết kế kết cấu [số] năm, phần lớn là nhà thấp tầng và nhà xưởng. Em tính toán và triển khai bản vẽ dưới sự kiểm tra của chủ trì; những công trình em đứng tên chủ trì là [số lượng, loại]. Em đang học thêm để làm được công trình cao tầng."

Câu cuối của mỗi đoạn là một chi tiết riêng: kiểm tra trước khi đổ, dám dừng mẻ đổ, phát hiện chỗ lệch, đang học công trình cao tầng. Chi tiết đó làm bạn khác với mọi ứng viên có cùng chức danh.

Câu hỏi an toàn lao động: trả lời bằng việc đã làm, không bằng khẩu hiệu

Gần như mọi buổi phỏng vấn kỹ sư xây dựng đều có câu hỏi an toàn: "Em làm gì để đảm bảo an toàn trên công trường?", hoặc cụ thể hơn: "Em thấy công nhân không đeo dây an toàn khi làm trên cao, em xử lý thế nào?" Câu trả lời kiểu "an toàn là trên hết" không ăn điểm; ai cũng nói được.

Hãy trả lời bằng việc cụ thể bạn đã làm: "Mỗi sáng trước khi vào ca, em cùng tổ trưởng đi một vòng khu vực làm trên cao, kiểm lan can tạm, lưới, điểm móc dây. Nếu thấy công nhân không móc dây, em yêu cầu dừng việc ngay và chỉ cho làm tiếp khi đã móc. Em không phạt tại chỗ mà báo với tổ trưởng và ghi vào sổ, vì mục đích là sửa thói quen chứ không phải bắt lỗi."

Nếu bạn từng chứng kiến tai nạn hay sự cố an toàn, cân nhắc kể nếu được hỏi, với giọng nghiêm túc, không đổ lỗi, và nhấn vào bài học. Đừng kể như một câu chuyện ly kỳ. Các yêu cầu an toàn cụ thể như chiều cao lan can, loại dây an toàn, huấn luyện an toàn phải theo quy chuẩn và quy định hiện hành, và người phỏng vấn đánh giá cao ứng viên nói rõ "em làm theo quy chuẩn, chỗ nào chưa chắc em tra lại hoặc hỏi cán bộ an toàn".

Kể một sự cố mà không đổ lỗi, không giấu phần của mình

Câu "Kể một sự cố ở công trình và em đã xử lý ra sao" đo hai điều: bình tĩnh khi có chuyện và trung thực về trách nhiệm. Chọn một sự cố vừa phải, đã giải quyết xong, và bạn có vai trò rõ ràng, chẳng hạn mưa lớn bất ngờ giữa lúc đổ bê tông, sai cao độ phát hiện muộn, vật liệu về không đúng chủng loại.

Trình tự kể: chuyện gì xảy ra, bạn phát hiện thế nào, bạn làm gì trong giờ đầu, ai được báo, kết quả ra sao và sau đó bạn đổi gì. Ví dụ khái quát: "Khi kiểm tra trước khi đổ sàn, em phát hiện một vùng thép chờ bị lệch so với bản vẽ. Em báo chỉ huy trưởng, đề nghị lùi giờ đổ để tổ cốt thép chỉnh lại, và mời giám sát kiểm tra lại. Tiến độ chậm một buổi, nhưng không phải đục sửa sau này. Từ đó em thêm một bước so bản vẽ với thực tế ngay khi tổ thép báo xong, không đợi sát giờ đổ."

Câu trả lời này có phần trách nhiệm của bạn, có quyết định chấp nhận chậm để đúng, có người được báo đúng tuyến. Nếu sự cố có phần lỗi của bạn, nói thẳng: "Phần em sai là đã không kiểm sớm hơn." Người trong ngành tôn trọng câu nói đó hơn mọi lời giải thích.

Va chạm với thầu phụ, chủ đầu tư: nói thế này, đừng nói thế kia

Công trường là nơi nhiều bên cùng làm và lợi ích không hoàn toàn trùng nhau. Người phỏng vấn muốn biết bạn giữ được nguyên tắc mà vẫn làm việc được với người khác.

Tình huốngNói thế nàyĐừng nói thế kia
Thầu phụ muốn làm nhanh, bỏ bước kiểm traEm giải thích bước đó để tránh phải sửa sau, và cùng tổ trưởng xếp lại thời gian kiểm cho kịpThầu phụ bên đó ẩu lắm, em phải canh suốt
Chủ đầu tư đổi thiết kế giữa chừngEm ghi nhận yêu cầu, báo ảnh hưởng tiến độ và khối lượng, đề nghị có văn bản xác nhận trước khi làmBên chủ đầu tư đổi xoành xoạch, rất khó làm
Giám sát không chịu nghiệm thuEm hỏi rõ điểm chưa đạt, sửa theo yêu cầu hoặc trình bằng chứng nếu em cho là đã đạtGiám sát làm khó để được gì đó
Tổ đội làm sai mà cãiEm đưa bản vẽ ra so cùng tổ trưởng, nói chuyện riêng, không quát trước mặt công nhânCông nhân bây giờ khó bảo lắm

Cột "đừng nói" không chỉ là chuyện lịch sự. Những câu đó cho người phỏng vấn biết bạn có thói quen đổ lỗi và sẽ mang thói quen đó sang chỗ làm mới. Và đừng ám chỉ chuyện tiêu cực, quà cáp khi kể về bên khác; nếu từng gặp áp lực làm sai quy định, chỉ nói bạn đã từ chối và báo cấp trên.

Điểm yếu của kỹ sư xây dựng: chọn điều không làm người hỏi lo an toàn

Điểm yếu tuyệt đối không nên chọn là những thứ đụng đến an toàn và chất lượng: ngại kiểm tra, hay bỏ qua chi tiết, dễ xuôi theo tổ đội. Nếu đó là sự thật, bạn nên sửa trước khi đi phỏng vấn. Có nhiều điểm yếu thật mà an toàn hơn để kể.

Ví dụ: "Em làm hồ sơ chậm, hay dồn cuối tuần. Giờ em ghi nhật ký và biên bản ngay trong ngày, cuối mỗi buổi chiều dành ba mươi phút cho giấy tờ." Hoặc: "Em còn ít kinh nghiệm phần hoàn thiện, chủ yếu làm phần thô. Em đang theo một công trình hoàn thiện của người quen để học cách kiểm." Hoặc: "Em ngại giao tiếp với chủ đầu tư, hay để chỉ huy trưởng nói. Mấy tháng nay em xin được trình bày báo cáo tuần để luyện."

Với kỹ sư thiết kế, điểm yếu thường gặp là ít ra công trường: "Em làm thiết kế nhiều mà ít đi hiện trường, nên có lúc bản vẽ khó thi công. Em xin theo một đợt giám sát tác giả mỗi dự án để hiểu thực tế hơn." Câu này cho thấy bạn biết giới hạn của mình và đã chủ động bù.

Câu hỏi thường gặp

Mới ra trường chưa có công trình thì kể gì khi phỏng vấn kỹ sư xây dựng?

Kể đồ án tốt nghiệp, đợt thực tập ở công trường và những gì bạn tự tay làm ở đó, kể cả việc nhỏ như đo đạc, ghi nhật ký, kiểm đếm vật liệu. Nói rõ đó là thực tập và bạn học được gì về cách công trường vận hành, không cần tô thêm.

Có nên nói tên các công trình lớn đã tham gia không?

Có thể nêu loại công trình và quy mô ở mức chung, nhưng luôn đi kèm vai trò và phạm vi việc của bạn. Nếu công trình có yêu cầu bảo mật hoặc bạn không chắc được phép nêu tên, chỉ mô tả loại công trình là đủ để người hỏi hình dung.

Bị hỏi về chứng chỉ hành nghề chưa có thì trả lời thế nào?

Nói thật hiện bạn có những chứng chỉ gì và dự định làm tiếp chứng chỉ nào khi đủ điều kiện. Điều kiện cấp chứng chỉ thay đổi theo quy định, nên nói bạn sẽ theo quy định hiện hành thay vì khẳng định mốc thời gian chắc chắn.

Làm sao trả lời câu hỏi về đi công trình xa, ở lán trại?

Nói rõ hoàn cảnh của bạn, mức bạn sắp xếp được và hỏi lại tần suất đi xa của vị trí. Người tuyển cần biết trước để bố trí; nhận lời cho có rồi xin rút giữa chừng gây khó cho cả hai bên hơn là nói thật ngay từ đầu.

Có nên kể chuyện từng bị chủ đầu tư khiển trách?

Có thể kể nếu được hỏi về sai sót, với điều kiện bạn đã rút ra bài học rõ ràng. Kể ngắn lỗi là gì, bạn đã sửa thế nào và giờ làm khác ra sao. Tránh kể theo hướng chủ đầu tư khó tính, vì người nghe sẽ chú ý đến thái độ của bạn.

Phỏng vấn kỹ sư xây dựng có bị hỏi đọc bản vẽ tại chỗ không?

Một số nơi có, nhất là vị trí hiện trường và giám sát. Họ có thể đưa một bản vẽ và hỏi bạn sẽ kiểm gì trước khi cho thi công. Bình tĩnh nói theo trình tự, chỗ nào chưa rõ thì nói chưa rõ và bạn sẽ hỏi lại thiết kế, không đoán bừa.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138