KhiemTon.comKhiêm Tốn
Nói về mình: khiêm tốn mà không tự hạ

20 điểm yếu kể được khi phỏng vấn, kèm câu mẫu về việc đang sửa

Hai mươi điểm yếu gọi tên bằng hành vi, chia bốn nhóm, mỗi điểm có câu mẫu về việc đang sửa và ghi chú vị trí nào không nên dùng. Mẫu để điền việc thật.

A young woman rehearsing answers in front of a bedroom mirror at night, reflection softly blurred, a cup of tea on the dresser, warm lamp light, documentary 35mm

Hai mươi điểm yếu dưới đây đều là điểm yếu thật mà nhiều người đi làm gặp, gọi tên bằng hành vi, và mỗi điểm có một câu mẫu nói về việc bạn đang sửa. Chúng được chia bốn nhóm: cách sắp xếp việc, cách giao tiếp, cách làm việc với người khác, và kỹ năng còn thiếu. Bên cạnh mỗi điểm có ghi chú vị trí nào không nên dùng, vì cùng một điểm yếu có thể vô hại ở nghề này nhưng chạm lõi ở nghề khác.

Đây là danh sách để tìm thấy mình, không phải để chọn đại một câu nghe hay. Chỉ dùng điểm yếu bạn thật sự có và thật sự đang sửa. Các chỗ trong ngoặc vuông là nơi bạn điền tình huống và kết quả của riêng mình; câu mẫu chưa điền thì đừng mang đi phỏng vấn.

Nhóm 1: Sắp xếp và quản lý việc của mình

1. Hay ước lượng thiếu thời gian. "Em hay nghĩ một việc mất ít thời gian hơn thực tế. Giờ em ghi lại thời gian thật của các việc lặp lại, và khi báo hạn em cộng thêm một khoảng dự phòng. [Kết quả: số lần trễ hạn giảm.]" Không nên dùng: điều phối dự án, lập kế hoạch sản xuất.

2. Hay nhận thêm việc khi đang đầy việc. "Em khó từ chối khi đồng nghiệp nhờ. Giờ trước khi nhận, em xem danh sách việc trong tuần và hẹn ngày cụ thể; không kịp thì em nói thật." Hợp hầu hết vị trí văn phòng.

3. Để việc ít thích tới cuối mới làm. "Những việc giấy tờ em hay để cuối ngày. Giờ em làm chúng vào khung giờ đầu buổi sáng, khi còn tỉnh, để không dồn." Không nên dùng: văn thư, kế toán, nơi giấy tờ là việc chính.

4. Hay làm nhiều việc cùng lúc rồi dở dang. "Em hay mở cùng lúc ba bốn việc. Giờ em chọn tối đa hai việc chính mỗi buổi và làm xong một việc trước khi mở việc mới."

5. Sửa đi sửa lại phần trình bày. "Em mất nhiều thời gian chỉnh hình thức báo cáo. Giờ em làm xong nội dung trước, dành một khoảng giờ cố định cho trình bày rồi dừng." Hợp vị trí không lấy trình bày làm sản phẩm chính.

Nhóm 2: Giao tiếp và trình bày

6. Ngại nói trước đông người. "Em nói chuyện một đối một ổn nhưng trước nhóm đông em hay run. Em đã xin trình bày ở họp giao ban hằng tuần để quen dần. [Lần gần nhất em trình bày không cần cầm giấy.]" Không nên dùng: đào tạo, giảng dạy, bán hàng hội nghị.

7. Ít hỏi lại khi chưa hiểu rõ yêu cầu. "Trước đây em ngại hỏi lại nên có lần làm sai ý quản lý. Giờ khi nhận việc em nhắc lại yêu cầu bằng lời của mình, và hỏi ngay nếu có chỗ chưa rõ."

8. Viết email dài dòng. "Email của em hay dài, người đọc khó tìm ý chính. Giờ em đặt việc cần người nhận làm lên câu đầu, phần giải thích để sau."

9. Góp ý quá thẳng trong cuộc họp. "Em hay nói ngay chỗ chưa hợp lý khi đang họp, có lúc làm người trình bày ngại. Giờ em ghi lại và góp ý riêng sau buổi, chỉ nêu trong họp khi việc gấp."

10. Nói nhanh khi hồi hộp. "Khi căng thẳng em nói nhanh, người nghe khó theo. Em tập dừng một nhịp sau mỗi ý, và khi nói chuyện với khách em để ý tốc độ của họ để nói theo." Không nên dùng: tổng đài, chăm sóc khách qua điện thoại, nếu chưa sửa được nhiều.

Nhóm 3: Làm việc cùng người khác

11. Khó giao việc, hay tự làm cho nhanh. "Em hay nghĩ tự làm nhanh hơn hướng dẫn người khác. Khi được giao kèm bạn mới, em thấy mình làm nghẽn nhóm, nên giờ em viết hướng dẫn ngắn và giao từng phần." Hợp vị trí lần đầu lên trưởng nhóm.

12. Ngại nhờ giúp. "Em hay cố tự xử lý tới khi gần trễ mới nhờ. Giờ em đặt mốc: nếu một việc mắc quá nửa ngày mà chưa có hướng, em hỏi người có kinh nghiệm."

13. Ít chủ động cập nhật tiến độ. "Em làm xong mới báo, nên quản lý không biết em đang ở đâu. Giờ em gửi một tin ngắn cuối ngày về các việc đang làm."

14. Dễ bị cuốn theo ý người nói to nhất. "Trong nhóm em hay đồng ý với người nói chắc chắn nhất, dù em có ý khác. Em đang tập ghi ý mình ra trước cuộc họp để nhớ mà nêu."

15. Khó nói "không" với khách. "Em hay hứa với khách những điều cần hỏi lại mới chắc. Giờ em nói rõ: em xin kiểm tra rồi báo lại trong ngày." Hợp vị trí bán hàng, chăm sóc khách, nếu kèm cách sửa rõ.

Nhóm 4: Kỹ năng và kiến thức còn thiếu

16. Chưa quen bảng tính nâng cao. "Em dùng bảng tính cơ bản, các hàm tra cứu và bảng tổng hợp em mới tự học. [Em đã làm được báo cáo tháng bằng bảng tổng hợp.]" Không nên dùng: kế toán, phân tích số liệu.

17. Tiếng Anh nói còn chậm. "Em đọc tài liệu chuyên ngành được, nói thì còn chậm. Mỗi ngày em luyện nghe và nói lại khoảng hai mươi phút." Không nên dùng: vị trí giao tiếp tiếng Anh hằng ngày.

18. Chưa có kinh nghiệm quản lý người. "Em chưa từng quản lý chính thức. Em đã kèm hai bạn mới trong ba tháng và đang học cách giao việc, góp ý."

19. Chưa vững phần số liệu tài chính. "Em làm kinh doanh nhưng đọc báo cáo lãi lỗ còn chậm. Em đã nhờ chị kế toán giải thích các dòng chính và tự đọc lại báo cáo của nhóm mỗi tháng." Không nên dùng: vị trí tài chính.

20. Chưa quen làm việc với người nước ngoài. "Em ít làm việc với đối tác nước ngoài, nên chưa quen cách họ trao đổi. Em đang để ý cách đồng nghiệp viết thư cho đối tác và hỏi lại khi chưa chắc."

Tra nhanh: điểm yếu nào hợp nghề nào

Bảng dưới gợi ý cho một số nhóm nghề phổ biến. "Nên chọn" là các điểm ít chạm lõi; "nên tránh" là điểm dễ làm người hỏi lo. Số thứ tự theo danh sách ở trên.

Nhóm nghềNên chọn trong sốNên tránh
Kế toán, tài chính2, 6, 9, 11, 201, 3, 16, 19
Bán hàng, chăm sóc khách3, 5, 11, 16, 1910 (nếu chưa sửa được), 15 (nếu không kèm cách sửa)
Hành chính, văn phòng6, 9, 11, 17, 183, 7
Kỹ thuật, công nghệ6, 8, 10, 15, 191, 7, 12
Nhà hàng, khách sạn5, 8, 16, 18, 1910, 15
Sản xuất, kho6, 8, 17, 19, 204, 13

Bảng chỉ là gợi ý ban đầu. Luôn đọc lại mô tả công việc cụ thể, vì cùng tên vị trí nhưng mỗi nơi coi trọng một thứ khác nhau.

Từ một dòng trong danh sách tới câu trả lời hoàn chỉnh

Mỗi dòng ở trên mới là bộ khung. Để thấy một dòng biến thành câu trả lời thật thế nào, lấy điểm số 7, "ít hỏi lại khi chưa hiểu rõ yêu cầu", của một bạn nhân viên hành chính đi làm được hơn một năm.

Bản đã điền: "Điểm em đang sửa là trước đây em ít hỏi lại khi nhận việc, vì sợ bị nghĩ là chậm hiểu. Có lần chị trưởng phòng nhờ em chuẩn bị tài liệu cho buổi họp với đối tác, em hiểu là chuẩn bị bản in, trong khi chị cần một bản tóm tắt hai trang. Em làm lại kịp nhưng phải ở lại muộn và chị cũng phải chờ. Từ đó, mỗi khi nhận việc, em nhắc lại yêu cầu bằng lời của mình, kiểu "vậy chị cần bản tóm tắt hai trang, gửi trước chín giờ sáng mai, đúng không ạ". Mấy tháng nay em gần như không phải làm lại việc vì hiểu sai nữa, và chị trưởng phòng cũng quen với cách em xác nhận."

Câu trả lời này có đủ bốn thứ: hành vi cụ thể, một lần nó gây hậu quả, cách sửa đều đặn, và dấu vết. Nó cũng tự nhiên ở chỗ nói ra lý do thật của điểm yếu, "sợ bị nghĩ là chậm hiểu", điều mà người phỏng vấn nào cũng từng trải qua.

Người hỏi thường hỏi tiếp một trong hai câu. Nếu họ hỏi "lỡ người giao việc thấy phiền khi em hỏi lại thì sao", trả lời ngắn: em hỏi gọn trong một câu, gom các chỗ chưa rõ để hỏi một lần. Nếu họ hỏi "ở đây việc nhiều, em có kịp hỏi không", trả lời bằng thời gian: một câu xác nhận mất chưa tới một phút, còn làm lại một việc mất cả buổi. Chuẩn bị trước hai câu này là đủ để câu chuyện điểm yếu đứng vững.

Bốn lỗi khi dùng danh sách mẫu

Danh sách mẫu tiện nhưng cũng dễ dùng sai. Bốn lỗi thường gặp nhất:

  • Chọn điểm yếu nghe hay chứ không chọn điểm yếu của mình. Người hỏi sẽ hỏi "kể một lần", và lúc đó bạn không có chuyện thật để kể. Hãy đọc danh sách để nhận ra mình, đừng đọc để chọn.
  • Đọc nguyên câu mẫu. Câu mẫu viết chung cho nhiều người nên nghe phẳng. Điền tình huống thật, kết quả thật, rồi nói lại bằng giọng của bạn.
  • Bỏ phần đang sửa. Nhiều người nói điểm yếu xong là dừng vì ngại. Phần đang sửa mới là phần người hỏi muốn nghe nhất, đừng cắt nó.
  • Kể hai điểm yếu cùng nhóm. Nếu được hỏi hai điểm, chọn từ hai nhóm khác nhau để câu trả lời không lặp ý.

Nếu đọc hết hai mươi điểm mà không thấy mình ở đâu, hãy viết ra ba lần gần nhất bạn bị góp ý ở chỗ làm. Điểm yếu thật của bạn nằm ở đó, và nó không cần phải có trong danh sách nào.

Câu hỏi thường gặp

Có nên học thuộc một điểm yếu trong danh sách này để dùng không?

Không nên. Chọn điểm yếu bạn thật sự có, điền tình huống và kết quả của chính mình vào câu mẫu, rồi nói bằng lời của bạn. Câu học thuộc dễ lộ khi người hỏi yêu cầu kể một ví dụ cụ thể.

Người mới ra trường nên chọn điểm yếu nào?

Thường hợp nhất là các điểm ở nhóm sắp xếp việc hoặc giao tiếp, như ước lượng thiếu thời gian, ít hỏi lại khi chưa rõ. Lấy ví dụ từ đồ án, thực tập, làm thêm. Tránh nói điểm yếu là thiếu kinh nghiệm.

Ngại nói trước đông người có phải là điểm yếu an toàn?

An toàn với phần lớn vị trí không đòi hỏi thuyết trình thường xuyên, như kế toán, kho, kỹ thuật. Với vị trí đào tạo, giảng dạy, bán hàng hội nghị thì không nên chọn vì nó chạm đúng yêu cầu chính.

Có cần nói kết quả sửa điểm yếu bằng con số không?

Không bắt buộc, nhưng có thì tốt hơn. Nếu không có số, nói thay đổi nhìn thấy được như không trễ hạn nữa, được quản lý giao thêm việc đó. Một dấu vết nhỏ làm câu trả lời đáng tin hơn nhiều.

Có thể kể điểm yếu đã sửa xong hoàn toàn không?

Có thể, nhưng người hỏi muốn biết điểm yếu hiện tại. Nếu kể điểm yếu cũ đã sửa xong, nói thêm điều bạn vẫn đang để ý để nó không quay lại. Như vậy câu trả lời vẫn là chuyện hiện tại.

Ứng tuyển vị trí quản lý thì nên chọn điểm yếu nào?

Các điểm ở nhóm làm việc cùng người khác như khó giao việc, ít cập nhật tiến độ thường hợp, vì người hỏi muốn thấy bạn hiểu chỗ dễ vấp của người mới làm quản lý. Kèm cách sửa cụ thể, không chỉ nói chung.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138