KhiemTon.comKhiêm Tốn
Kế toán, tài chính, ngân hàng

Phỏng vấn kế toán tổng hợp: kể quy trình khoá sổ cuối tháng cho người hỏi tin

Phỏng vấn kế toán tổng hợp, câu "em khoá sổ cuối tháng thế nào" quyết định nhiều nhất. Cách kể theo trình tự, đúng phần mình, có điểm kiểm và câu mẫu.

Middle-aged accountant at a tidy desk late in the day, ring binders lined up, ruler and pen resting on blank ledger paper, warm desk lamp glow, view over the shoulder

Phỏng vấn kế toán tổng hợp, câu hỏi then chốt thường là "em kể quy trình khoá sổ cuối tháng của em". Người hỏi tin bạn khi bạn kể theo đúng thứ tự công việc, chỉ ra từng điểm kiểm, nói được chỗ nào hay lệch và bạn làm gì khi lệch. Một bản liệt kê đầy đủ mà không có điểm kiểm nghe như đọc giáo trình.

Bài này đưa ra cách kể quy trình khoá sổ theo bốn chặng, câu mẫu cho người đang làm kế toán tổng hợp và người từ phần hành chuyển lên, cách nói khi bị hỏi "báo cáo lệch thì em tìm từ đâu", và cách ghi công đúng cho các kế toán phần hành mà không làm nhỏ phần của mình. Chế độ kế toán, hệ thống tài khoản và mẫu báo cáo có thể thay đổi; trước buổi phỏng vấn nên ôn lại văn bản đang áp dụng cho loại hình doanh nghiệp bạn ứng tuyển.

Vì sao câu hỏi khoá sổ quyết định buổi phỏng vấn

Kế toán tổng hợp là người cuối cùng nhìn bộ sổ trước khi số liệu đi lên ban giám đốc, ngân hàng hay cơ quan thuế. Mọi sai sót từ phần hành nếu lọt qua chặng này thì nằm luôn trong báo cáo. Vì vậy người tuyển muốn biết bạn có một trình tự cố định để bắt lỗi hay chỉ cộng số người khác đưa lên.

Khi bạn kể quy trình khoá sổ, người hỏi nghe ba thứ. Một là thứ tự: bạn có làm những việc phụ thuộc nhau theo đúng trước sau không, ví dụ không kết chuyển trước khi đã phân bổ, trích trước xong. Hai là điểm kiểm: sau mỗi chặng bạn so với nguồn nào để biết đúng. Ba là cách xử lý khi lệch: bạn dừng lại tìm, hay bỏ qua để kịp hạn.

Người kể tốt không nhất thiết là người kể dài. Một quy trình bốn chặng, mỗi chặng một điểm kiểm và một ví dụ lệch từng gặp, nói trong ba phút, thuyết phục hơn mười lăm phút liệt kê bút toán. Phần chi tiết người hỏi sẽ tự đào nếu họ muốn.

Kể quy trình khoá sổ theo bốn chặng

Đây là khung kể, không phải quy trình chuẩn của mọi doanh nghiệp. Hãy thay nội dung từng chặng bằng việc bạn đã thật sự làm.

  1. Chặng một, nhận và kiểm số liệu phần hành. Nhận sổ chi tiết từ các phần hành tiền, ngân hàng, kho, công nợ, lương. Điểm kiểm: số dư tiền khớp biên bản kiểm quỹ, số dư ngân hàng khớp sổ phụ, tồn kho khớp báo cáo kho, công nợ khớp bảng đối chiếu.
  2. Chặng hai, các bút toán cuối kỳ. Khấu hao tài sản cố định, phân bổ chi phí trả trước, trích trước chi phí đã phát sinh mà chưa có chứng từ, chênh lệch tỷ giá nếu có. Điểm kiểm: bảng phân bổ và bảng khấu hao khớp với số đã ghi sổ.
  3. Chặng ba, kết chuyển và lên báo cáo. Kết chuyển doanh thu, chi phí, xác định kết quả, lập bảng cân đối số phát sinh và báo cáo quản trị theo yêu cầu. Điểm kiểm: bảng cân đối số phát sinh cân, các chỉ tiêu liên quan khớp chéo nhau.
  4. Chặng bốn, rà soát và khoá. So sánh với tháng trước và cùng kỳ, tìm biến động lạ, giải thích hoặc điều chỉnh, rồi mới khoá kỳ trên phần mềm. Điểm kiểm: mọi biến động lớn đều có lý do được ghi lại.

Khi kể, đừng cố nhắc hết số hiệu tài khoản. Người hỏi là kế toán, họ hiểu "trích trước" là gì. Họ muốn nghe bạn biết vì sao phải làm việc đó trước việc kia.

Câu mẫu cho người đang làm và người từ phần hành chuyển lên

Câu mẫu người đang làm kế toán tổng hợp: "Ở công ty hiện tại, em khoá sổ trước ngày [mốc] hằng tháng. Ngày đầu em nhận số liệu từ ba kế toán phần hành và đối chiếu số dư tiền, ngân hàng, kho, công nợ. Ngày thứ hai em làm khấu hao, phân bổ và trích trước. Ngày thứ ba em kết chuyển, lên bảng cân đối số phát sinh và báo cáo quản trị. Trước khi khoá, em so với tháng trước, khoản nào biến động hơn mức em tự đặt thì em tìm lý do. Có tháng chi phí điện tăng gần gấp đôi, em kiểm thì là hoá đơn hai tháng về cùng lúc, em ghi chú lại để ban giám đốc đọc báo cáo không hiểu nhầm."

Câu mẫu người từ phần hành chuyển lên: "Em làm kế toán công nợ và kho được [số] năm, hai năm gần đây em được chị kế toán tổng hợp giao làm thêm phần khấu hao và phân bổ chi phí cuối tháng. Em chưa tự khoá sổ trọn một kỳ, nhưng em nắm thứ tự các bước vì đã làm hai chặng đầu nhiều lần. Phần em cần học thêm là rà soát biến động và lập báo cáo tài chính năm."

Câu thứ hai không giả vờ đã làm tổng hợp, nhưng nói đủ cụ thể để người hỏi thấy bạn sẵn sàng. So với câu "em chưa làm tổng hợp bao giờ nhưng em sẽ cố gắng", nó cho người tuyển một hình ảnh rõ về khoảng cách cần bù, và khoảng cách đó nhỏ hơn họ tưởng.

Khi bị hỏi "báo cáo lệch thì em tìm từ đâu"

Đi từ tổng về chi tiết. Câu mẫu: "Em xem bảng cân đối số phát sinh có cân không trước, rồi xem chỉ tiêu nào lệch, rồi xuống sổ chi tiết tài khoản đó, rồi mới xuống từng chứng từ." Người hỏi cần nghe thứ tự này để biết bạn không mò từng chứng từ từ đầu.

Kể nguyên nhân hay gặp. Bút toán ghi sai tài khoản đối ứng, chứng từ nhập trùng, phân bổ sai kỳ, số dư đầu kỳ bị sửa sau khi đã khoá. Nhắc được vài nguyên nhân bạn từng gặp cho thấy kinh nghiệm thật.

Nói rõ ai sửa. Lỗi ở phần hành nào thì báo người phụ trách phần hành đó sửa và ghi nhận, bạn không lặng lẽ sửa thay. Cách làm này giữ dấu vết và giúp người khác không lặp lỗi.

Nói khi nào phải báo lên. Lệch ở kỳ đã nộp báo cáo, lệch liên quan số liệu đã gửi ngân hàng hoặc cơ quan thuế thì báo kế toán trưởng ngay. Đây là ranh giới người tuyển muốn chắc bạn biết.

Ghi công phần hành mà vẫn rõ phần của mình

Kế toán tổng hợp làm trên số liệu của người khác, nên rất dễ rơi vào một trong hai lỗi khi kể thành tích. Lỗi thứ nhất là nhận hết: "em rút ngắn thời gian khoá sổ từ mười ngày xuống năm ngày", trong khi phần lớn thời gian rút được là nhờ các phần hành nộp số sớm hơn. Lỗi thứ hai là tự hạ: "em chỉ tổng hợp số của mọi người thôi", trong khi chính bạn là người đặt ra lịch và điểm kiểm.

Câu mẫu cân bằng: "Thời gian khoá sổ của phòng giảm từ khoảng mười ngày xuống khoảng sáu ngày. Phần em làm là lập lịch hạn nộp số cho từng phần hành và làm mẫu bảng đối chiếu chung; phần các bạn phần hành là nộp đúng hạn và tự đối chiếu trước khi gửi. Nếu không có các bạn thì lịch của em cũng không chạy được."

Người hỏi nghe câu này sẽ hiểu bạn biết dẫn dắt một quy trình, biết công của người khác, và không ngại nói rõ mình đã đóng góp gì. Đó chính là điều họ cần ở một người sau này có thể lên kế toán trưởng. Khiêm tốn đúng chỗ là ghi đúng công cho từng người, kể cả cho chính mình.

Chuẩn bị trước buổi phỏng vấn: dựng lại lịch khoá sổ của chính mình

Phần lớn người làm tổng hợp lâu năm khoá sổ theo phản xạ, nên khi bị hỏi lại kể lộn thứ tự. Một buổi tối ngồi viết lại lịch thật của mình giúp bạn kể mạch lạc hơn hẳn.

  • Lấy một tháng gần nhất, ghi lại từng ngày từ lúc nhận số phần hành đến lúc khoá kỳ trên phần mềm, mỗi ngày làm việc gì.
  • Đánh dấu chỗ bạn từng phải quay lại làm lại vì làm sai thứ tự, ví dụ kết chuyển rồi mới phát hiện thiếu một khoản trích trước.
  • Ghi bên cạnh mỗi chặng một điểm kiểm cụ thể và nguồn đối chiếu: sổ phụ, biên bản kiểm quỹ, báo cáo kho, bảng đối chiếu công nợ.
  • Chọn hai lần lệch đáng nhớ nhất, viết ba câu cho mỗi lần: lệch ở đâu, tìm ra bằng cách nào, sửa và phòng lại ra sao.
  • Đếm xem bao nhiêu phần việc là bạn làm tay, bao nhiêu là kế toán phần hành làm; con số này giúp bạn ghi công chính xác khi kể.
  • Tập kể to toàn bộ trong ba phút, dừng đúng chỗ để người nghe hỏi tiếp.

Đừng mang tờ lịch này vào phòng phỏng vấn để đọc. Mục đích là sắp lại trí nhớ, để khi bị hỏi cắt ngang ở chặng nào bạn vẫn biết mình đang đứng ở đâu trong quy trình.

Câu hỏi hay gặp khác và hướng trả lời

Ngoài khoá sổ, buổi phỏng vấn kế toán tổng hợp thường đi qua vài câu dưới đây.

Câu hỏiHướng trả lời ngắn
"Em đã lập báo cáo tài chính năm chưa?"Nói rõ đã lập trọn, lập cùng, hay chỉ chuẩn bị số liệu; phần thuyết minh đã làm chưa
"Làm việc với kiểm toán độc lập thế nào?"Kể việc chuẩn bị hồ sơ, trả lời câu hỏi, xử lý điều chỉnh kiểm toán đề xuất
"Báo cáo quản trị em làm những gì?"Nêu loại báo cáo, ai đọc, em giải thích số cho người không làm kế toán ra sao
"Phần hành nộp số trễ thì em làm gì?"Lịch hạn rõ, nhắc sớm, báo trưởng phòng khi có nguy cơ ảnh hưởng hạn chung
"Điểm yếu của em ở vị trí này?"Một kỹ năng còn thiếu cụ thể, kèm việc đang học, ví dụ thuyết minh báo cáo tài chính

Câu hỏi thường gặp

Kế toán tổng hợp có cần biết làm tất cả phần hành không?

Không cần làm nhanh như người chuyên phần hành, nhưng cần hiểu luồng và điểm kiểm của từng phần để bắt lỗi khi tổng hợp. Khi phỏng vấn, nói rõ phần hành nào bạn đã làm trực tiếp và phần nào chỉ đối chiếu, người hỏi sẽ đánh giá đúng.

Chưa lập báo cáo tài chính năm có ứng tuyển kế toán tổng hợp được không?

Được, nhất là ở doanh nghiệp nhỏ nơi khoá sổ tháng là việc chính. Hãy nói thật mức đã tham gia vào báo cáo năm và kế hoạch học phần còn thiếu. Một số nơi sẽ kèm kỳ đầu hoặc dùng dịch vụ bên ngoài cho báo cáo năm.

Kể quy trình khoá sổ bao lâu là vừa?

Khoảng hai đến ba phút cho phần khung bốn chặng, mỗi chặng một điểm kiểm. Sau đó dừng lại để người hỏi chọn chỗ muốn nghe sâu. Kể quá dài từ đầu dễ khiến người nghe mất mạch và bạn hết thời gian cho câu hỏi khác.

Có nên mang mẫu bảng đối chiếu mình tự làm đi phỏng vấn không?

Có thể mang bản mẫu đã xoá hết số liệu và tên thật của công ty cũ để minh hoạ cách làm. Không mang số liệu nội bộ, không mang tệp gốc. Nhiều người tuyển đánh giá cao việc ứng viên giữ được sự bảo mật cho nơi làm cũ.

Bị hỏi về số liệu cụ thể của công ty cũ thì trả lời thế nào?

Trả lời bằng quy mô và tỷ lệ chung chung, ví dụ khoảng vài trăm chứng từ mỗi tháng, chi phí tăng khoảng một phần ba. Nói lịch sự rằng số liệu chi tiết thuộc thông tin nội bộ. Người hỏi thường hài lòng vì thấy bạn biết giữ bí mật.

Kế toán tổng hợp nên nói điểm mạnh gì?

Nên nói về trình tự và điểm kiểm, khả năng tìm lệch từ tổng về chi tiết, và cách phối hợp với các phần hành. Mỗi điểm kèm một ví dụ cụ thể. Tránh những từ chung như cẩn thận, chịu khó mà không có việc làm đi kèm.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138